Varias decenas de gandeiros concentráronse o luns diante da planta de Lactalis en Vilalba para protestar por unha oferta contractual que, segundo o Sindicato Labrego Galego, contempla unha redución do prezo do leite que pode chegar ata os 6 céntimos por litro. A mobilización, convocada polo SLG, mestura a indignación polo que califican de práctica empresarial sistemática co medo a que moitas explotacións familiares queden abocadas ao peche.
Protestas e demandas: que piden os gandeiros
As persoas concentradas levaban pancartas e reclamaban explicacións tras recibir a proposta definitiva de contrato para os próximos catro meses. O SLG asegura que a rebaixa proposta parte de 2,5 céntimos e alcanza os 6 nalgúns casos, o que para granxas pequenas e medianas supón a diferenza entre manter a actividade e pechar. María Ferreiro Santos, secretaria xeral do sindicato, declarou en Vilalba que non existe xustificación de mercado para esa caída e que, pola contra, os custes de produción seguen subindo.
“Temos os prezos máis baixos do Estado español e non hai ningún dato que acredite esta baixada do prezo; as granxas seguen pechando e a produción non se incrementa”, dixo Ferreiro tras a protesta, nunha intervención que resoou entre veciños e alcaldes comarcais. Segundo fontes próximas ao sector, a sensación de indefensión é ampla porque a industria adoita impor unilateralmente as condicións cando existe pouca capacidade de negociación en orixe.
«Estamos a cavar a nosa propia fosa: quedarnos sen medio rural e que as poucas incorporacións que haxa se vexan abocadas á ruína», advertiu a líder sindical no acto.
O SLG reclama ás administracións que apliquen a lei da cadea alimentaria e que velen porque non se venda por baixo dos custes. Á espera de confirmación oficial dende as oficinas centrais de Lactalis en España, os gandeiros anuncian que esta foi só a primeira acción e que non descartan intensificar as mobilizacións se non hai rectificación.
Un conflito con raíces económicas e territoriais
A protesta en Vilalba non se pode ler sen a radiografía previa da gandería leiteira galega. Desde a supresión das cotas lácteas en 2015, o sector sufriu procesos de concentración, e hoxe en Galicia quedan, segundo os sindicatos, menos de 5.000 explotacións activas. Moitas son pequenas iniciativas familiares que funcionan con marxes estreitos e dependen, ademais, da demanda local e da estabilidade do prezo en orixe.
Na última tempada os gandeiros viron subir insumos básicos: fertilizantes, gasóleo e custos de servizos, un incremento que atribúen en parte á incerteza global tras o estalido do conflito en Ucraína. Nese escenario, unha rebaixa de ata 6 céntimos non só asesta un golpe á rendibilidade, senón que, en termos rurais, acelera o proceso de despoboación en comarcas como Terra Chá e outras zonas de Lugo onde a gandería é columna vertebral económica e social.
A disputa ten ademais un compoñente comercial que complica a negociación. Unións Agrarias denunciou ante a Fiscalía a importación de leite desde Francia e Portugal por parte dalgunhas industrias co obxectivo, din, de abaratar o prezo no mercado galego. Se se confirman prácticas desa natureza, a controversia podería adquirir dimensións xudiciais ademais de económicas.
Repercusións e próximos pasos: entre a mobilización social e a vía legal
No curto prazo, a caída proxectada no prezo repercutirá en decisións concretas nas granxas: aprazamento de inversións, redución de custos fixos e, nalgúns casos, a perda de empregos. Os representantes do sector advirten que se trata dunha cuestión de supervivencia
