Varias decenas de gandeiros e simpatizantes concentráronse este luns diante da planta de Lactalis en Vilalba para denunciar unha proposta de contrato que, segundo o Sindicato Labrego Galego (SLG), recolle unha baixada do prezo do leite entre 2,5 céntimos e ata 6 céntimos por litro para os próximos catro meses. A mobilización chega nun momento no que, segundo os representantes campesinos, quedan menos de 5.000 explotacións leiteiras en Galicia, cun marxe de manobra cada vez máis reducido ante a escalada de custos.
A protesta e as reclamacións do SLG
Os asistentes, entre gandeiros da comarca de A Terra Chá e veciños solidarios, desplegaron pancartas e corearon consignas fronte á entrada da fábrica. O SLG sostén que a oferta de Lactalis non ten xustificación nas condicións de mercado actuais e acusa á industria de aplicar «unha artimaña» que recae sobre os elos máis febles da cadea. O sindicato empezou a alertar sobre esta caída desde xaneiro, cando se detectaron as primeiras propostas contratuais.
A secretaria xeral do SLG, María Ferreiro Santos, lamentou que Galicia estea a rexistrar «os prezos máis baixos do leite de todo o Estado español» e advertiu de que a redución plantexada pola multinacional podería levar á «ruína» a moitas explotacións familiares. Na súa intervención lembrou tamén a recente suba dos insumos: fertilizantes, gasóleo e servizos veterinarios, entre outros, un encarecemento que, segundo os gandeiros, non se ve compensado polos prezos que pagan as industrias.
«Xa estabamos nunha situación preocupante, pero agora mesmo é xa alarmante. Estamos cos prezos máis baixos do Estado e non hai ningún dato que xustifique esta baixada», afirmou Ferreiro, tras advertir de que esta acción é a primeira dunha serie se non se paralizan os recortes.
Antecedentes: concentración da oferta e presións sobre as explotacións
A situación non é nova en Galicia. A rexión, historicamente principal produtora de leite en España, viu nas últimas décadas como a concentración do mercado e a entrada de grandes grupos internacionais impuxeron contratos cada vez máis curtos e ríxidos. As industrias, con poderosas posicións negociadoras, presentan ofertas trimestrais que xeran incertidume en explotacións con elevados custes fixos e de investimento.
Ademais das tensións entre gandeiros e industrias, asociacións agrarias denunciaron prácticas como a importación de leite en po ou materia prima doutros países —cítanse Francia e Portugal en denuncias recentes— para abaratar custos e condicionar o mercado interior. Eses movementos levaron a outras organizacións agrarias a presentar queixas ante a Fiscalía e a reclamar maior vixilancia administrativa.
No plano normativo, o sector apela á chamada lei da cadea alimentaria para esixir que non se comercialice por debaixo dos custes e para reclamar o cumprimento efectivo das obrigas contratuais. Desde o SLG esíxese á Xunta e ao Goberno central unha intervención máis contundente que faga respectar os marxes e evite prácticas que, segundo os agricultores, poñen en perigo o tecido rural.
Impacto no medio rural e posibles escenarios
Se a baixada se materializa, os efectos sobre moitas explotacións familiares poderían ser inmediatos. Galicia sufriu un proceso continuado de concentración de explotacións e despoboación rural; a perda de rendibilidade nas granxas leiteiras afonda unha dinámica xa coñecida: xubilacións non cubertas, menor incorporación de mozos e risco de abandono de terreos. En comarcas como A Terra Chá, onde o leite é un motor económico local, calquera contracción tradúcese en efectos multiplicadores sobre servizos
