O Complexo Hospitalario Universitario de Ourense (CHUO) acolleu este mércores, como antesala do Día Mundial do Ril, a presentación do proxecto “Conexiones (In)visibles”, unha iniciativa que utiliza óculos de realidade virtual para dar a coñecer a enfermidade renal crónica (ERC) e sensibilizar sobre a necesidade da súa detección precoz. A actividade, organizada polo servizo de Nefroloxía do centro xunto á Asociación para la Lucha Contra las Enfermedades del Riñón (Alcer), buscou achegar á cidadanía as vivencias de pacientes e coidadores. A xornada pretende reducir o descoñecemento que rodea unha doenza que con frecuencia permanece oculta até fases avanzadas.
A proposta combina recursos clínicos e tecnolóxicos: os visitantes podían poñer uns óculos de realidade virtual e escoller entre dúas perspectivas, a do paciente con enfermidade renal ou a de quen o atende. A experiencia inmersiva recrea rutinas, limitacións e retos cotiás vinculados á ERC para fomentar a empatía e promover hábitos de prevención. Os organizadores sosteñen que a tecnoloxía facilita unha comprensión máis directa do impacto físico e psicolóxico da enfermidade.
O acto contou coa participación do equipo de Nefroloxía do CHUO e de membros de Alcer, que ademais de supervisar a experiencia virtual ofreceron información sobre cribaxes e tratamentos. A xornada enmárcase na conmemoración internacional do Día Mundial do Ril, que lembra a elevada carga asistencial asociada á insuficiencia renal. A nivel nacional, a Sociedad Española de Nefrología estima que cada 75 minutos unha persoa en España inicia diálise ou recibe un trasplante, un dato que subliña a magnitude do problema.
Sheila Castro, promotora de saúde responsable do proxecto, explicou que a campaña persegue «informar e facilitar a comprensión de como se vive a enfermidade», e destacou a posibilidade de alternar entre as dúas miradas que propón a aplicación. Castro sinalou que moitos participantes se sorprenderon ao recoñecer síntomas e limitacións que até entón lles resultaban abstractos. A iniciativa tamén pretende ofrecer recursos prácticos para pacientes e coidadores, así como orientar sobre cando acudir ao médico.
Cristina Pérez Melón, xefa do servizo de Nefroloxía do CHUO, insistiu na necesidade de visibilizar a ERC e na utilidade de detectar a enfermidade en estadios temperáns. Segundo os datos achegados polo servizo, na provincia de Ourense hai máis de 700 pacientes diagnosticados con ERC; deles, ao redor de 160 están en terapia sustitutiva renal, con unhas cincuenta persoas en diálise peritoneal domiciliaria e unha decena en hemodiálise. Estas cifras reflicten tanto a prevalencia entre a poboación maior como a demanda de recursos sanitarios especializados.
Os profesionais lembraron que a enfermidade renal pode progresar de forma silenciosa e que síntomas como perda de apetito, trastornos do sono ou dores musculares poden pasar desapercibidos ou atribuíreselles á idade. Por iso, recomendan cribaxes periódicas especialmente a persoas de 60 anos ou máis e a quen convive con patoloxías de risco como hipertensión, diabetes ou enfermidades cardiovasculares. O obxectivo é intervir cedo e frear a evolución cara á insuficiencia renal avanzada.
A campaña “Conexiones (In)visibles” combina a acción informativa con recursos de acompañamento: folletos, asesoramento do persoal sanitario e contactos con asociacións de pacientes. Os organizadores resaltaron que a implicación conxunta de equipos clínicos, entidades sociais e tecnoloxías emerxentes permite deseñar estratexias máis efectivas para a prevención e o manexo da ERC. Ademais, a experiencia vivencial facilita que familiares e coidadores comprendan mellor as necesidades dos afectados.
Tras a presentación no CHUO, os promotores expresaron a súa intención de ampliar a iniciativa a outros puntos da provincia e de manter campañas de cribaxe e formación dirixidas a profesionais de atención primaria. A acción pretende tamén reducir o infradiagnóstico que, segundo os especialistas, segue a ser unha barreira para mellorar os resultados de saúde. En definitiva, a combinación de realidade virtual e acción comunitaria busca transformar o coñecemento en prevención e coidado máis próximo.
