A organización internacional The Ocean Cleanup anunciou que en 2025 retirou máis de 45 millones de kilos de plástico de ríos e océanos, a maior cifra lograda ata a data por un só proxecto. A operación, desenvolvida con barreiras flotantes e grandes redes que actúan como embudos, despregouse en múltiples cuncas fluviais e zonas oceánicas para capturar residuos que flotan na superficie. O obxectivo declarado é deter os refugallos antes de que se fragmenten en microplásticos e reincorporar o material recuperado a circuitos industriais. A entidade sostén que o resultado demostra a capacidade operativa a grande escala, aínda que subliña que o volume recollido segue a ser unha fracción do problema global.
As barreiras e os sistemas de recollida funcionan tanto en ríos como no mar aberto, onde concentran e dirixen o lixo cara a puntos de extracción. Segundo a organización, gran parte do plástico que chega ao mar procede da terra firme e de uns poucos cursos fluviais: estudos previos estiman que máis de mil ríos xeran até o 80% dos residuos que acaban no océano. A maquinaria utilizada inclúe estruturas flotantes e redes de gran tamaño deseñadas para atrapar desde envases até redes de pesca abandonadas, que son unha das fontes principais da chamada Gran Isla de Basura del Pacífico.
Aínda co récord de 45 millones de kilos, The Ocean Cleanup advirte da desproporción entre o recollido e o vertido cada ano, que se conta en millóns de toneladas. A organización calcula que o seu sistema recolle aproximadamente 53 kilos de lixo por minuto en operacións combinadas, unha taxa notable pero insuficiente fronte ao fluxo continuo de residuos. En 2025 parte do material recuperado transformouse en 118.000 kilos de granulado plástico reciclado, destinado á fabricación de novos produtos, o que evidencia a aposta por pechar o ciclo dos materiais recollidos.
O proxecto suscitou eloxios pola súa escala, pero tamén críticas e preguntas científicas sobre impactos colaterais. Investigadores sinalaron nos anos anteriores a posibilidade de que as redes atrapen organismos que habitan a superficie mariña, o neuston, e de que a intervención poida alterar ecosistemas locais. Non obstante, avaliacións recentes citadas pola propia organización consideran que o risco de captura incidental é menor que o dano causado pola contaminación plástica; a controversia persiste en canto á magnitude dos efectos sobre comunidades microbianas e fauna superficial.
Un dos principais focos de actuación é a Gran Isla de Basura del Pacífico, que se estima contén máis de 100 millones de kilos de plástico flotante, na súa maioría procedente de redes de pesca e envases. Ao degradarse, estes materiais xeran microplásticos que entran na cadea alimentaria mariña e pasan a organismos e consumidores. Por iso, The Ocean Cleanup insiste en que eliminar os obxectos grandes antes da súa fragmentación é unha estratexia clave para reducir a contaminación invisible e as súas consecuencias a longo prazo.
A organización non se limita á retirada; tamén promove a clasificación e a reintegración do material na economía circular. Os residuos recuperados son levados a plantas onde se separan segundo composición e se tratan para producir granulado reciclado ou outros subprodutos. Este proceso permite, segundo os seus datos, converter unha proporción apreciable do plástico recollido en materia prima utilizable, aínda que o custo e a loxística destas operacións seguen a ser desafíos significativos para a súa ampliación.
Especialistas e responsables de políticas ambientais subliñan que as solucións no mar deben complementarse con medidas na orixe: mellora da xestión de residuos, infraestruturas de reciclaxe e regulacións que eviten o vertido. As campañas de limpeza demostrativa poden reducir impactos locais e xerar coñecemento cidadán, pero non substitúen a necesidade de reformas estruturais no maneio dos plásticos. A comunidade científica reclama ademais máis estudos independentes para avaliar efectos ecolóxicos e optimizar os deseños de recollida.
O balance de 2025 representa un avance técnico e operativo notable, pero tamén un recordatorio da escala do desafío ambiental que afrontan océanos e ríos. Para que iniciativas como a de The Ocean Cleanup teñan un impacto duradeiro será necesario combinar a retirada con políticas públicas ambiciosas, cambios nos sistemas de produción e consumo, e cooperación internacional centrada nos puntos de fuga do plástico cara ao mar. Mentres tanto, a maior operación de limpeza reportada até agora serve para visibilizar un problema que, pese aos progresos, mantén a súa enorme dimensión.
