Recuperar o carné: retos, trampas e fracasos da reeducación viaria

A segunda oportunidade ao volante: ¿reformar condutas ou sortear o sistema?

Recuperar o carné de conducir tras perder todos os puntos plantexase, en teoría, como unha ocasión para emendar erros e regresar á estrada cunha actitude máis segura. Porén, os cursos de reeducación viaria en Galicia están a revelar fendas que poñen en dúbida a eficacia deste modelo. Máis alá da formación, o que medra é un entramado de trampas e escusas, onde a picaresca social se mestura coa falta de conciencia real sobre o perigo das infraccións.

Do “eu non fun” ao “que cargue outro”: as estratexias para eludir sancións

A perda do permiso de conducir non só carrexa inconvenientes persoais e laborais; tamén xera unha carreira de invención para zafarse da responsabilidade. Nos últimos anos, proliferaron casos nos que familiares e traballadores asumen, a petición doutros, a autoría de infraccións de tráfico. O fenómeno de “pasar a culpa” deixou de ser anecdótico: desde netos que sinalan aos seus avós para evitar sancións ata empregados que cargan coas culpas dos seus empregadores en empresas de transporte.

Pero ¿por que sucede isto? A resposta está na presión económica e social que implica perder o carné. Para moitas familias, sobre todo no ámbito rural galego, conducir non é só unha comodidade: é unha necesidade. Quedar sen permiso pode supoñer o despido ou a perda de autonomía, o que leva a buscar atallos, aínda que iso supoña sacrificar a ética.

Reincidencia e cursos repetidos: ¿fracaso do sistema ou reflexo social?

Un dato preocupante xorde dos centros de recuperación de puntos: unha parte significativa de quen asiste a estes cursos acaba repetindo o proceso en máis dunha ocasión. Non poucos superan a “recuperación total” dúas ou mesmo tres veces, o que prantexa interrogantes sobre a capacidade real destas formacións para modificar condutas perigosas.

A pregunta é inevitable: ¿serven estes cursos para reeducar ou convertéronse nun trámite burocrático máis? A experiencia indica que, para certos perfís reincidentes —principalmente homes maiores de 40 anos— o paso pola aula non logra interiorizar a mensaxe de seguridade viaria. O risco de volver ás andadas é alto, e o sistema semella carecer de ferramentas eficaces para cortar o ciclo.

Vítimas e asociacións piden límites e controis máis estritos

Á vista da reiteración dalgunhas condutas e do uso fraudulento dos cursos, colectivos de vítimas de accidentes e profesionais do sector avogan por endurecer o control sobre os reincidentes. Propoñen, por exemplo, limitar o número de veces que un condutor pode recuperar o permiso ou establecer mecanismos para detectar a suplantación de identidade nas multas.

Algúns responsables municipais apoian a idea dunha “tolerancia cero” para quen demostra unha incapacidade persistente de respectar as normas, defendendo que a permisividade actual envía unha mensaxe equivocada á sociedade: que sempre hai unha saída, mesmo despois de poñer en perigo vidas alleas.

Galicia e a cultura do atallo: da tradición á estrada

A tendencia a buscar solucións enxeñosas para problemas cotiáns ten longa tradición en Galicia, onde a picaresca foi historicamente unha forma de supervivencia. Porén, trasladar esa lóxica á seguridade viaria implica riscos colectivos. O feito de que se acepte —ou mesmo se normalice— que un neto ou un empregado cargue coa sanción doutro revela unha cultura preocupante: a de eludir a responsabilidade persoal, aínda que iso implique vulnerar a lei.

Noutros países europeos, a reincidencia en faltas graves ao volante saldase coa retirada definitiva do permiso ou con medidas de seguimento personalizadas. En España.