Rosa María Crujeiras Casais foi elixida o mércores 11 de marzo como a primeira reitora nos 531 anos de historia da Universidad de Santiago de Compostela (USC), tras impoñerse nas urnas co 61,6 % dos votos. A profesora gañadora adiantou que asumirá o seu cargo o 23 de marzo e que as súas primeiras medidas centraranse no acceso á vivenda do estudiantado, a atención á diversidade nas aulas e o relevo xeracional do persoal docente e investigador. O resultado pecha unha campaña intensa e marca un fito na universidade e na sociedade galega pola representación feminina á fronte do centro. A nova dirección enfróntase agora ao reto de transformar esas promesas en políticas concretas.
Na votación, Crujeiras superou a Maite Flores Arias, que obtivo o 31,8 % dos apoios; tamén concorreron as candidatas María José López Couso e Alba Nogueira López. A candidatura vencedora defendeu desde o inicio unha axenda de escoita activa con reunións nos centros para incorporar propostas ao programa de goberno. A ampla vantaxe en porcentaxes reflicte, segundo o seu equipo, a boa recepción desa estratexia de proximidade. O 23 de marzo ocupará o despacho principal no pazo de San Xerome, sede histórica do reitorado.
A nova reitora, nacida en Ribeira en 1978, é catedrática de Estatística e Investigación Operativa e suma unha traxectoria académica e de xestión que a situou como alternativa de consenso para moitos estamentos da USC. O seu nomeamento foi descrito por membros da comunidade universitaria como un momento histórico, non só polo feito de ser a primeira muller no cargo en Galicia, senón pola expectativa dun estilo de goberno baseado na escoita e na colaboración. Crujeiras recolleu o apoio de distintos sectores académicos tras unha segunda volta electoral na que a súa lista presentou propostas detalladas.
A campaña final de Crujeiras centrouse en encontros de traballo con colectivos estudantís, departamentos e persoal de administración para exemplificar como pretende liderar a universidade. Segundo ela, esa táctica de “sentarse a escoitar” permitiu axustar o programa a realidades como a falta de vivenda asequible para o alumnado e a necesidade de atender mellor á diversidade na aula. O equipo de campaña subliña que non se tratou só de promesas, senón de propostas operativas para incorporar á gobernanza. A receptividade nos centros foi, na súa opinión, clave para o resultado do 11 de marzo.
Entre as prioridades que Crujeiras sinalou destacan o acceso á vivenda para o estudiantado, a atención á diversidade na docencia e o relevo xeracional do PDI e do PTXAS —é dicir, do persoal docente e investigador e do persoal técnico e de administración—. Tamén subliñou a importancia de “poñer ás persoas no centro”, garantindo apoio e recursos para a comunidade universitaria. Estas liñas buscan responder tanto a carencias estruturais como a demandas crecentes do alumnado e do persoal. A reitora aposta por medidas transversais que afecten á docencia, á investigación e aos servizos.
A incorporación ao equipo de figuras como González‑Juanatey e Juan Díaz Villoslada suscitou debate durante a campaña, pero Crujeiras defendeu esas incorporacións como estratéxicas para impulsar proxectos concretos. No seu programa figura unha aposta polas Ciencias da Saúde que vai máis alá do grao de Medicina e aspira a reforzar a investigación e a transferencia de coñecemento. O impulso ao Biopolo de la Sionlla e o apoio a empresas tecnolóxicas do ámbito biomédico son exemplos desa ambición, que busca conectar a universidade co tecido produtivo. Para liderar esa iniciativa, a experiencia clínica e a traxectoria administrativa dos novos perfis foron argumentos esgrimidos pola candidatura vencedora.
Tras o escrutinio, Maite Flores Arias expresou que quedaba á disposición da reitora electa; Crujeiras respondeu que, unha vez pechada a campaña, a prioridade é integrar e sumar esforzos en torno ao proxecto institucional. A nova reitora chamou á unidade e anunciou que a gobernanza farase con espazos de participación para que os diferentes estamentos se sintan representados. Membros da comunidade académica valoran esa disposición, aínda que advirten que a execución das medidas requerirá diálogo permanente e calendarios realistas. A correlación entre expectativas e capacidade de xestión será un dos focos de atención nas próximas semanas.
Máis aló do simbolismo do cargo, a USC afronta desafíos concretos: modernizar a xestión, asegurar a financiación de proxectos científicos, atraer e reter talento e mellorar as condicións para o estudiantado. Crujeiras comprométese a converter a prioridade declarada —que a comunidade universitaria se sinta orgullosa de pertencer á USC— en políticas verificables e mensurables. O horizonte inmediato marcará se a nova reitora consegue traducir unha vitoria electoral ampla en cambios sostibles para a institución centenaria. A toma de posesión o 23 de marzo será o punto de partida oficial desa nova etapa.
