Alfonso Rueda, presidente da Xunta, e Ana Pontón, portavoz nacional do BNG, se enzarzaron este mércores no pleno do Parlamento galego pola tramitación do proxecto da empresa portuguesa Altri en Palas de Rei e pola designación dun adxunto para a Valedoría do Pobo. O choque produciuse na sesión de control e xirou arredor da decisión da Xunta, anunciada o mes pasado, de arquivar a iniciativa industrial e ás críticas dos nacionalistas sobre a actuación do Goberno autonómico. Rueda acusou a Pontón de practicar un «nacionalismo kamikaze» que, segundo el, rexeita calquera proxecto industrial para Galicia; Pontón replicou que o Goberno está disposto a «saltar a lei» para favorecer intereses empresariais.
O intercambio intensificouse ao mesturar a cuestión industrial coa cobertura de cargos institucionais: Pontón tachou a Rueda de «mal perdedor» por ter vetado a iniciativa do BNG para o adxunto á Valedoría do Pobo tras a derrota política arredor de Altri. Rueda, pola súa parte, puxo en dúbida a imparcialidade do candidato proposto polos nacionalistas porque é membro de Adega, a asociación ecologista que foi unha das principais voces contrarias ao proxecto de celulosa e fibra téxtil en Lugo. A polémica non se limitou a reproches persoais senón que adquiriu un ton político ao invocar a relación entre movementos sociais, partidos e procesos administrativos.
Durante a súa intervención, o presidente da Xunta acusou ao BNG de opoñerse sistematicamente ao desenvolvemento industrial e sostivo que o rexeitamento a proxectos como o de Altri responde a unha postura de «negacionismo industrial». Rueda asegurou ademais que unha gran parte das reclamacións contra iniciativas empresariais proceden de asociacións coas que, afirmou, Pontón mantén unha «íntima amizade». Neste contexto, sinalou con dureza que os nacionalistas se envolven coa bandeira da defensa do medio ambiente mentres, ao seu xuízo, utilizan manifestacións e plataformas para bloquear investimentos.
A líder do Bloque rexeitou esas acusacións e reiterou a postura do BNG contra Altri: «Somos o non a Altri», declarou, e vinculou a decisión da Xunta a unha política industrial que, ao seu xuízo, fallou en múltiples promesas e aposta por proxectos contaminantes. Pontón sostivo que a actuación do Executivo galego carece de coherencia e de lei, e acusou a Rueda de buscar vinganza política ao impedir a toma en consideración do candidato nacionalista á Valedoría do Pobo. A portavoz reivindicou, ademais, a lexitimidade das organizacións ecologistas para intervir nos procesos administrativos e defender o territorio.
O enfrontamento recuperou pasaxes da polémica sobre a macroplanta proxectada por Altri en Palas de Rei, que durante meses centrou protestas veciñais e críticas de ecoloxistas e concellos. A Xunta anunciou o arquivo da iniciativa o mes pasado, unha decisión que reavivou o debate sobre o equilibrio entre emprego, modelo productivo e protección ambiental en Galicia. Adega, entre outras entidades, situouse na primeira liña de oposición ao proxecto, algo que o Goberno autonómico ten utilizado para poñer en cuestión a neutralidade de quen puidese ocupar unha responsabilidade na institución de defensa dos dereitos da cidadanía.
Na sesión, Rueda tamén insinuou a existencia dunha «axuda imprescindible» de determinados actores políticos para respaldar a estratexia do BNG, en alusión ao PSOE galego, o que introduciu un novo elemento de fricción entre as formacións. Pontón descartou que o seu partido persiga obxectivos espurios e definiu a actuación do Executivo como unha instrumentalización das institucións para acallar resistencias sociais. A acusación cruzada sobre a independencia do candidato á Valedoría engade unha capa xurídica e ética ao conflito que agora se abre a posibles recursos e debates parlamentarios.
O pulso parlamentario reflicte, en suma, unha dobre disputa: por unha banda, a definición do modelo industrial galego e, por outra, a garantía de independencia de órganos institucionais claves para a protección de dereitos. Tanto o PP como o BNG aférranse a narrativas distintas: o primeiro reclama apertura á inversión e denuncia bloqueos ideolóxicos; o segundo reivindica a soberanía ambiental e denuncia concesións a intereses privados. O choque, segundo varios portavoces consultados, non parece próximo a unha solución amistosa e promete prolongarse nas próximas sesións e nos foros administrativos competentes.
Coa crispación instalada, a Cámara autonómica continuará abordando as disputas políticas sobre Altri e a Valedoría do Pobo nas próximas semanas, mentres os axentes sociais manteñen posicións contrapostas. A resolución deste conflito marcará non só o destino do polémico proxecto de Palas de Rei, senón tamén a normalización das relacións entre partidos e a confianza nos procesos de designación institucionais en Galicia.
