O Concello de Sada celebrou este xoves a resolución do Tribunal Supremo que confirma a titularidade pública do pazo de Meirás, a coñecida residencia estival do ditador Francisco Franco, e que pon fin a un prolongado litixio sobre a súa propiedade. A sentenza, notificada o 12 de marzo de 2026, ratifica que o inmoble e os terreos son do Estado e, segundo o municipio, pecha unha etapa xudicial clave para recuperar un ben patrimonial para a cidadanía. O goberno local subliña que a decisión ofrece a base legal para proceder ás labores administrativas e á apertura completa da finca á sociedade.
O fallo do Alto Tribunal refrenda a idea de titularidade pública, pero mantén a conclusión da Audiencia Provincial da Coruña en relación coa liquidación posesoria que beneficiou os herdeiros da familia Franco, ao entender que a súa posesión non se produciu con mala fe. Esa matización sobre a contía que puidese corresponder pola posesión é, segundo fontes municipais, o punto que aínda esixe unha valoración posterior e que terá repercusión económica e administrativa. O Concello advírte que defenderá os intereses públicos nas seguintes fases do procedemento para que a resolución sexa o máis favorable posible á cidadanía.
No seu comunicado, o Concello lembrou que xa en 2018 presentou un voto particular ante a comisión de expertos que abordou a cuestión, alertando da necesidade de fundamentar a demanda do Estado tamén na existencia de mala fe na posesión. Esa argumentación, segundo Sada, non foi incorporada finalmente pola Avogacía do Estado na demanda que acabou ante os tribunais, o que a xuízo municipal puido condicionar a liquidación posesoria. «De terse incluído esa pretensión, a liquidación final podería ter sido distinta», asegurou o Concello, que mantén a idea de que quedan abertas cuestións por dirimir en favor do interese público.
A corporación local anunciou que, coa sentenza firme, o seguinte paso será promover o cambio de titularidade rexistral do pazo, que a día de hoxe segue figurando a nome da familia Franco, para que o Estado poida executar as actuacións necesarias. Esas intervencións inclúen as labores de conservación e a preparación do edificio e dos terreos para a súa apertura total á cidadanía, algo que o municipio considera prioritario. O obxectivo declarado polo Concello de Sada é que o pazo deixe de ser un ben privado e pase a integrarse no patrimonio público xestionado con fins culturais e de memoria.
O Concello tamén reclamou a activación do protocolo interadministrativo entre o Estado, a Xunta de Galicia e o Concello de Sada para definir o uso do pazo e a súa conversión nun espazo dedicado á memoria democrática. Ademais, planteou a necesidade de compatibilizar esa función co recoñecemento á figura de Emilia Pardo Bazán e coa protección do seu legado cultural, presente en vínculos históricos coa finca. A proposta municipal apunta a combinar a recuperación patrimonial con iniciativas culturais que acheguen contexto e coñecemento a visitantes e veciños.
Na súa nota, a institución local fixo fincapé no papel da investigación histórica e do activismo social na recuperación do inmoble, citando expresamente as achegas dos historiadores Carlos Babío e Manuel Pérez Lorenzo. Tamén agradeceu o traballo xurídico que acompañou o proceso, cun recoñecemento especial para o avogado do Concello, Miguel Torres Jack, e para as asociacións e particulares que mantiveron a presión pública. O Concello trasladou que a sentenza é o resultado de anos de documentación, reivindicación e seguimento público do expediente.
O pazo de Meirás, polo seu carácter de residencia vinculada ao réxime franquista, foi obxecto de controversia e reclamacións desde hai décadas, con actuacións legais e propostas políticas que culminaron neste pronunciamiento do Tribunal Supremo. O pleito sobre a propiedade e a titularidade rexistral percorreu distintas instancias xudiciais e xerou debates sobre a natureza do patrimonio derivado da ditadura e o seu destino. Para Sada e para boa parte da sociedade galega, a sentenza supón un paso decisivo na reparación simbólica e na xestión do legado histórico.
Coa resolución xa firme, as autoridades locais agardan que se concreten os prazos para a inscrición rexistral a favor do Estado e a posta en marcha das obras e programas que permitan a apertura pública. Aínda que quedan por determinar aspectos económicos vinculados á liquidación posesoria, o Concello insistiu no seu compromiso de vixiar que as decisións posteriores favorezan o interese común. Para o goberno municipal, a sentenza non só supón unha vitoria xurídica, senón unha reafirmación do dereito da cidadanía a dispor do seu patrimonio e da memoria colectiva.
