O presidente do Goberno, Pedro Sánchez, volveu eludir este venres unha data concreta para a presentación dos Orzamentos Xerais do Estado e priorizou a tramitación de reais decretos‑lei destinados a mitigar as consecuencias económicas da nova escalada en Oriente Medio. A vicepresidenta e ministra de Facenda, María Jesús Montero, disera o xoves dun atraso de «unhas semanas», unha expresión que sitúa xa calquera posible anuncio no mes de abril e que afasta a expectativa que ela mesma fixara para o primeiro trimestre.
O Executivo prioriza as medidas de urxencia
Sánchez asegurou na súa intervención que o Executivo «cumprirá coa súa obriga» de presentar as contas, pero explicou que a prioridade agora é pechar os reais decretos que recollen axudas para fogares, empresas e sectores máis expostos ao incremento de prezos. A administración xustifica a demora na «envergadura» da crise internacional e na necesidade de dar unha resposta rápida ás primeiras réplicas económicas que, segundo o Executivo, se están a rexistrar.
«Creo que la dimensión, la envergadura de esta crisis… son gravísimas», dixo o xefe do Executivo este venres para xustificar o aprazamento.
O ministro de Economía, Carlos Cuerpo, completou a imaxe ao afirmar que «a situación actual está lonxe da que vivimos durante a guerra en Ucraína», unha comparación coa que pretende salientar a singularidade e a volatilidade dos mercados nas últimas semanas. Os parámetros internacionais non axudan: o Goberno pechou o último cadro macroeconómico cunha previsión do barril Brent en torno a 68 dólares, aproximadamente 40 dólares por debaixo dos prezos actuais, o que altera os ingresos previstos e o cálculo do déficit.
Aquel movemento de prezos xa ten consecuencias directas para a cidadanía. En Galicia, por exemplo, o prezo do diésel encareceu case 50 céntimos por litro desde o inicio do conflito e a gasolina 95 subiu cerca de 30 céntimos, segundo datos oficiais do Ministerio de Transición Ecolóxica. Transportistas, pequenas e medianas empresas e a frota pesqueira —pilares básicos da economía galega— ven con preocupación como aumentan os seus custes operativos en pleno impulso estacional.
Prazos, recursos e a tensión constitucional
España afronta, con todo, un problema máis alá da coyuntura: leva xa tres exercicios sen aprobar unhas novas contas. Os últimos Orzamentos que tiveron o refrendo parlamentario datan de novembro de 2022 e prorrogaron desde entón. En ausencia dun novo proxecto, o Executivo veu encadeando prórrogas que agora están no foco xurídico: o Tribunal Constitucional admitiu a trámite un recurso do Senado, onde o PP ten maioría, que pon en cuestión a legalidade desas prórrogas e reclama que se fixe un horizonte para a presentación das contas.
A papeleta política non é menor. En decembro o Goberno presentou por segunda vez a senda de estabilidade orzamentaria no Congreso e ambas iniciativas foron rexeitadas polos grupos da oposición —PP, Vox, UPN— e polos posconvergentes. A presentación da senda só habilita tecnicamente a capacidade de confeccionar uns Orzamentos, pero a aritmética parlamentaria segue sendo a gran incógnita: sen acordos, calquera proxecto pode naufragar no trámite congresual.
Montero defendeu a constitucionalidade das prórrogas en sede parlamentaria, pero tamén aparece condicionada polo seu dobre papel: ministra de Facenda e lideresa do PSOE andaluz. O calendario autonómico complica aínda máis a folla de ruta. O presidente da Xunta de Andalucía, en funcións, anticipou a celebración de comicios en xuño, un escenario que obrigaría a
