O presidente do Goberno, Pedro Sánchez, esquivou este venres concretar cando presentará os Orzamentos Xerais do Estado para 2027 e xustificou a dilación na necesidade de tramitar de forma urxente unha batería de reais decretos para paliar os efectos económicos da guerra entre Irán, Israel e Estados Unidos. A vicepresidenta primeira e ministra de Facenda, María Jesús Montero, vira admitir poucos días antes un retraso de «unhas semanas» que tensiona o calendario constitucional e político do Executivo.
Decretos de urxencia fronte á tramitación orzamentaria
Na súa intervención, Pedro Sánchez insistiu en que o Goberno «cumprirá coa súa obrigación» de presentar as contas, pero deixou claro que antes debe aprobar medidas que dean resposta inmediata á suba de prezos e á inestabilidade dos mercados enerxéticos. O argumento técnico —expresado tamén polo ministro de Economía, Carlos Cuerpo— é que a conxuntura actual non se parece á da guerra de Ucraína, aínda que os efectos xa son moi visibles no peto das familias.
As cifras falan por si sós. Desde o inicio do conflito, o 28 de febreiro, o diésel encareceuse en Galicia case 50 céntimos por litro e a gasolina 95 arredor de 30 céntimos, segundo datos oficiais do Ministerio para a Transición Ecolóxica. Ese encarecemento prexudica de forma directa ao transporte de mercadorías, ao sector pesqueiro e a boa parte da actividade económica nas rías galegas, desde a lonxa de Vigo ata as conserveiras da ría de Arousa.
«Creo que a dimensión, a envergadura desta crise son gravísimas», afirmou o presidente ao xustificar a prioridade dos decretos.
Fontes gubernamentais consultadas consideran que os reales decretos permiten unha resposta áxil para compensar subidas puntuais de custos, pero admiten que esas medidas non substitúen a ferramenta estructural que supoñen uns Orzamentos aprobados polo Parlamento. Para elaboralos, ademais, o Executivo necesitaría pechar un cadro macroeconómico que se viu alterado pola recente escalada do prezo do cru.
O reloxo constitucional e a presión do Senado
A demora ten consecuencias máis aló do impacto económico inmediato: o calendario achégase ao prazo marcado polo artigo 134 da Constitución. España encadea tres exercicios sen aprobar unhas novas contas —as vixentes remóntanse a novembro de 2022— e o asunto escalou ata o Tribunal Constitucional. O Senado, con maioría do PP, presentou un recurso que foi admitido a trámite e reclama a nulidade das prórrogas e que se impña unha data límite ao Executivo.
No Congreso, a propia senda de déficit foi rexeitada en novembro por forzas como PP, Vox, UPN e Junts, aínda que o seu mero rexistro habilita tecnicamente ao Goberno para configurar o proxecto de Orzamentos. O verdadeiro escollo é a aritmética parlamentar: sen unha maioría clara, os Orzamentos corren o risco de naufragar como xa ocorreu nalgúns exercicios anteriores.
A iso engádese a realidade interna do propio partido: María Jesús Montero compaxina a súa carteira co liderazgo do PSOE andaluz e a súa posible candidatura nas eleccións autonómicas. O presidente da Xunta de Andalucía, Juanma Moreno, situou esas eleccións en xuño; o anuncio formal debe producirse con 54 días de antelación, o que podería complicar a participación de Montero na tramitación das contas se decide competir abertamente pola presidencia andaluza.
Impacto en Galicia e a política española
En Galicia a incerteza orzamentaria tradúcese en previsións difusas para investimentos e transferencias do
