Perfiles STEM e sanitarios rozan o pleno emprego; os menos formados rexistran taxas de paro que preocupan
A radiografía do mercado laboral en Galicia arroxa dúas realidades que conviven de xeito tenso: por unha banda, a case plena ocupación entre profesionais vinculados coa ciencia, a tecnoloxía, a enxeñaría e as matemáticas e entre quen traballan no ámbito sanitario e dos servizos sociais; por outra, unha taxa de desemprego moi superior nos colectivos con estudos básicos, que segue a condicionar a cohesión social e a capacidade productiva do territorio.
Un informe recente dun observatorio rexional especializado na sociedade da información e na modernización sitúa a taxa de desemprego en 2025 en torno ao 3,5% para os perfís STEM e no 4,8% para o sector da saúde. En contraste, entre traballadores con formación básica o paro achégase ao 10%. Ademais, case catro de cada dez ocupados na comunidade contan unicamente con estudos básicos, o que explica en parte a persistencia desta fenda.
Estes datos confirman unha tendencia que non é só estatística: a combinación da transformación dixital e o envellecemento da poboación está reordenando a demanda de traballo. A dixitalización incrementa a necesidade de competencias técnicas e analíticas; ao mesmo tempo, o crecemento dos servizos sociosanitarios obriga a reforzar plantillas en atención sanitaria e coidado de persoas maiores. O resultado é unha forte absorción de perfís cualificados e unha menor mobilidade para quen non puideron acceder a ciclos formativos superiores ou a procesos de recualificación.
Un mercado dual con efectos territoriais e sociais
A dualidade no mercado laboral ten consecuencias palpábeis. No social, agrava as desigualdades: o acceso a mellores condicións laborais e a traxectorias profesionais máis estables depende cada vez máis da formación. No económico, limita a diversificación productiva, pois a falta de persoal cualificado reduce as posibilidades de asentamento de actividades tecnolóxicas ou de servizos avanzados fóra dos grandes núcleos urbanos.
A estrutura demográfica de Galicia —cunha poboación envellecida e un tecido empresarial maioritariamente composto por pequenas e medianas empresas— fai que as carencias formativas teñan un impacto engadido. A presión sobre centros de saúde, residencias e servizos domiciliarios crece, e ao mesmo tempo as empresas demandan perfís que integren coñecementos dixitais e capacidades sociosanitarias, unha combinación aínda incipiente na oferta formativa e nos itinerarios profesionais tradicionais.
Formación profesional, recualificación e sinerxías público-privadas
A resposta pasa por políticas públicas e estratexias empresariais que impulsen a formación técnica e a recualificación. Potenciar a Formación Profesional orientada ás novas demandas, ofrecer itinerarios de aprendizaxe ao longo da vida e ampliar a oferta de cursos vinculados á saúde dixital son medidas urxentes. Tamén é clave articular programas que faciliten a transición laboral de quen desempeñan empregos precarios cara a ocupacións con maior demanda.
A colaboración entre administracións, centros de formación, universidades e empresas resulta decisiva. Modelos de formación dual, prácticas remuneradas e proxectos conxuntos poden reducir a distancia entre a formación teórica e as habilidades requiridas no mercado real. Igualmente importante é impulsar medidas que melloren a capacidade dos pequenos municipios para atraer e reter talento, a través de infraestruturas dixitais, condicións de vida atractivas e oportunidades laborais locais.
Reter talento fóra dos grandes polos e mellorar as condicións laborais
Para que o pleno emprego en determinados sectores non se traduza en fuga de profesionais cara a outras comunidades ou ha
