Sanidade e o sindicato médico O’Mega pecharon onte pola noite un pacto que pon fin a dezasete días de folga na Atención Primaria galega. A negociación, que se prolongou ata pasadas as dez na sede da consellería en Santiago, inclúe limitar a un máximo de 30 pacientes por día as axendas de consulta, cambios na xornada complementaria e medidas sobre as gardas que, en principio, devolven a normalidade á actividade asistencial.
Que recolle o acordo e como se implantará
A Xunta comprometeuse a activar antes do 15 de xuño un paquete de medidas organizativas que permitan aplicar na práctica o cupo máximo de 30 pacientes diarios por facultativo na Atención Primaria. A folla de ruta recolle ademais que a aplicación plena estará operativa «antes do 31 de outubro«, garantindo en todo momento a asistencia sanitaria de urxencia. Segundo fontes próximas á negociación, tamén se revisarán as axendas de pediatría, odontoloxía e farmacias para evitar trasvases de carga a outras consultas.
En materia retributiva, o acordo reduce progresivamente as horas esixidas para cobrar a xornada complementaria: de 160 horas este ano a 140, cun descenso adicional ata 122 horas en 2028. Pactouse ademais iniciar en 2027 a posible actualización do complemento de produtividade variable e establecer criterios de incentivos homoxéneos entre o persoal dos PAC e os equipos dos centros de saúde.
Outro punto que figuraba nas reivindicacións e que a consellería asumiu é a elaboración, no segundo trimestre, dun acordo de «voluntariedade» para as gardas na primaria: a fórmula pretende que as gardas sexan preferentemente voluntarias e con incentivos económicos e de conciliación. Ademais, o plan inclúe a creación gradual de novas prazas vinculadas aos puntos de atención continuada (PAC).
Un conflito con efectos tangibles na atención sanitaria
Non é a primeira vez que a primaria galega atravesa conflitos que poñen en risco a continuidade asistencial. A folga iniciada por O’Mega o 2 de marzo levou, segundo os cálculos sindicais, á suspensión de polo menos 69.182 consultas en apenas quince días, con especial incidencia en áreas urbanas como Vigo e en comarcas rurais onde a plantilla está máis xustificada. Á falta de confirmación oficial sobre todos os detalles, a visibilidade social do conflicto —manifestacións, titulares e malestar cidadán— obrigou a acelerar as conversas.
O seguimento da folga foi heteroxéneo: o Sergas comunicou que pola mañá adheríronse 67 facultativos e pola tarde 15, con porcentaxes que oscilaron entre o 0,72% na área de Lugo, A Mariña e Monforte e o 5,3% en Vigo. Eses datos ilustran a dispersión do malestar: mentres que nas cidades o pulso sindical pode ser maior, nos entornos rurais a presión vén pola escaseza de profesionais e pola dificultade para cubrir quendas.
A reclamación do estatuto específico para médicos —tema que tamén se debateu en manifestacións conxuntas a nivel estatal— engadiu unha capa máis ao conflito. Para moitos profesionais, a fórmula de cupos e compensacións é necesaria, pero insuficiente se non vai acompañada de contratación estable e de criterios formativos que garantan o relevo xeracional.
Implicacións a medio prazo e medidas pendentes
O documento inclúe, ademais, a eliminación progresiva da categoría de facultativo especialista en atención primaria (Feap) «de aquí a finais de 2029«, e o recoñecemento do MIR como vía única de esp
