A torre Albarrana do castelo de Escalona, na provincia de Toledo, derrubouse a mañá do sábado 14 de marzo de 2026, sen causar feridos, e obrigou ás autoridades a acordonar a zona e suspender as visitas programadas. O colapso tivo lugar arredor das 10:30 na entrada do recinto, cando aínda non se iniciaran os percorridos previstos para ese día; turistas e veciños gravaron como a estrutura se veu abaixo xerando unha densa nube de po. A caída despertou alarma no municipio e abriu un proceso de investigación para determinar as causas, segundo fontes locais.
Testemuñas relataron escenas de desconcerto cando a torre se derrubou sobre si mesma e proyectou entullos que afectaron a vehículos estacionados nas inmediacións. As primeiras imaxes difundidas pola Guardia Civil amosan a magnitude do derrube e a columna de po que se elevou desde o lateral da fortificación. Os servizos de emerxencias desprazáronse ao lugar e os responsables municipais procederon a pechar o acceso ao castelo como medida preventiva ante posibles novos desprendementos.
O voceiro do Partido Popular na localidade sinalou que a torre «se veu abaixo» e afirmou que, aínda que non houbo vítimas, «parte da historia do noso pobo desapareceu», reclamando que a investigación aclare responsabilidades e causas. O alcalde, cuxo equipo municipal coordinou as labores iniciais, confirmou que técnicos da Dirección General de Patrimonio de la Junta de Castilla-La Mancha e arquitectos especializados se encargarán de avaliar os danos. Mentres dure a inspección, quedaron suspendidas todas as visitas e actividades culturais previstas no recinto histórico.
Gutiérrez expresou a súa consternación pola perda parcial do monumento e subliñou que a prioridade é descartar riscos para a cidadanía e garantir a seguridade da estrutura restante. Lembrou ademais que o Concello tiña avanzado recentemente na tramitación dun contrato de restauración que incluía varias torres do conxunto, entre elas a afectada, unha obra cuxa posta en marcha non chegou a materializarse antes do accidente. As institucións apelaron á prudencia e á cooperación entre administracións para esclarecer se o colapso se debe a factores estruturais previos, un fallo puntual ou causas externas como as condicións meteorolóxicas.
O castelo de Escalona, adquirido polo Concello en outubro de 2024 e aberto ao público en abril de 2025 tras a súa posta en valor, é considerado un dos recintos defensivos medievais máis relevantes de Toledo. A súa torre Albarrana era, ata hoxe, un elemento distintivo do conxunto e un atractivo para visitantes interesados no patrimonio rexional. A perda parcial da estrutura supón un golpe para a oferta cultural e turística do municipio e plantea preguntas sobre o mantemento de bens de titularidade local.
Os técnicos encargados da inspección deberán auditar o resto da muralla e as torres próximas para descartar riscos adicionais e deseñar as actuacións de consolidación necesarias. Fontes da Junta anunciaron que se elaborará un informe pericial que, ademais de valorar o alcance dos danos, proporá medidas urxentes para impedir novos episodios similares. Esa avaliación marcará o calendario para posibles intervencións de emerxencia e futuras licitacións de obras de restauración financiadas por administracións públicas.
Veciños e comerciantes de Escalona amosaron o seu pesar polo acontecido e valoraron que, nestes momentos, o máis importante foi a ausencia de feridos, aínda que moitos salientaron a importancia de acelerar as tarefas de recuperación polo impacto que o peche do castelo pode ter na actividade local. Algunhas persoas usuarias das redes sociais e visitantes compartiron vídeos e fotos do derrubamento, que xa circulan como testemuña do sinistro e serven de material probatorio para as primeiras averiguacións. A Guardia Civil mantén presenza no perímetro para garantir a seguridade e preservar a escena.
O suceso súmase a unha crecente preocupación pola conservación do patrimonio histórico en distintas localidades, onde episodios de desprendementos e deterioro puxeron de manifesto a necesidade de plans de mantemento periódicos. As autoridades municipais e autonómicas prometeron colaborar na reconstrución e na procura de fondos que permitan restaurar, na medida do posible, o perdido, aínda que por agora non hai prazos para o inicio das obras. A comunidade de Escalona afronta nos próximos días a tarefa de recuperar tanto o contorno como a memoria histórica que representaba esa torre.
