Donald Trump escalou a ofensiva contra Irán ao tempo que Teherán, baixo a dirección do líder supremo, advertiu que manterá bloqueado o estreito de Ormuz, un paso marítimo clave para o comercio enerxético mundial. Nos últimos días, a Administración estadounidense lanzou bombardeos e proclamou impactos masivos sobre obxectivos iraníes, mentres o réxime iraní, segundo as súas primeiras declaracións, conserva a capacidade de pechar ou controlar o tránsito no Golfo Pérsico. O enfrontamento desenvólvese agora nun punto xeográfico —Ormuz e a illa de Kharg— cuxa paralización podería disparar os prezos do petróleo e precipitar unha recesión global. Expertos e exmilitares consultados plantexan que a resposta militar directa para asegurar o corredor tería custos humanos e económicos enormes, ademais de riscos impredecibles.
A ofensiva estadounidense incluíu, segundo as propias declaracións oficiais, o ataque a miles de obxectivos nun só día; as cifras e a natureza estratéxica deses brancos foron obxecto de debate público e político. Entre os edificios danados figura o Palacio de Golestán en Teherán, catalogado como ben de valor patrimonial e protexido pola Unesco desde 2013, o que acentuou as críticas polo impacto sobre o patrimonio cultural. Dende Washington, o discurso oficial enmarcou as operacións como medidas de disuasión, pero analistas militares e diplomáticos sinalan que a acción potencia a reacción iraní e a posibilidade de que Teherán responda pechando o estreito.
O estreito de Ormuz é un gargalo estratéxico polo que se canaliza gran parte das exportacións petrolíferas da rexión. Irán exporta unha fracción significativa do seu cru dende a illa de Kharg, unha instalación de apenas 22 kilómetros cuadrados situada a 28 kilómetros da costa, controlada pola Guardia Revolucionaria Islámica. Que ese territorio continúe en mans de Teherán limita as opcións de EEUU para garantir o fluxo de hidrocarburos sen asumir operacións anfibias complexas e custosas, advirten varios expertos.
No Pentágono, segundo denunciaron voces críticas, non se terían previsto con suficiente detalle as consecuencias estratéxicas dunha campaña que non garantise o control das vías marítimas. O secretario de Defensa mediático, Pete Hegseth, apoiou publicamente as operacións, pero a discusión entre estrategas inclúe preguntas incómodas sobre loxística e obxectivos a longo prazo. A lección histórica citase con frecuencia: en 1967, o peche do golfo de Aqaba por parte de Exipto desatou a Guerra dos Seis Días, un precedente de como un bloqueo rexional pode escalar cara a un conflito maior.
Algúns analistas propuxeron alternativas máis agresivas, como a ocupación temporal da illa de Kharg para asegurar os cargadeiros e manter abertas as rutas de exportación. Nese sentido, o exmarine e antigo oficial de intelixencia Scott Ritter considerou que unha operación dese tipo requiriría un despregamento inusitado de forzas —no seu cálculo, decenas de miles de marines— e semanas de transporte anfibio. Ritter advirte que, mesmo no caso dun éxito inicial, Irán podería responder con ataques balísticos ou asimétricos que aumentarían as perdas e prolongarían a inestabilidade.
O peche parcial ou total do estreito tería efectos inmediatos nos mercados enerxéticos e, por extensión, na economía global. Aínda que os números varían segundo as fontes, o tránsito por Ormuz representa un porcentaxe importante do comercio petroleiro mundial e calquera restrición elevaría os prezos, alimentaría a inflación e podería desencadear unha contracción económica en economías dependentes das importacións enerxéticas. Os sectores industrial e financeiro estarían entre os primeiros en sentir a sacudida, cun efecto multiplicador sobre o emprego e a inversión.
Aparte da dimensión económica, a crise plantea un dilema político: se Estados Unidos decide intensificar a súa presión para neutralizar a capacidade iraní de interferir no estreito, corre o risco de entrar nunha espiral de confrontación que podería illalo diplomáticamente e endurecer a coalición opositora. Analistas europeos e da rexión instaron a buscar vías de desescalada e a evitar medidas que impliquen ocupacións territoriais ou ataques indiscriminados contra infraestruturas civís e patrimoniais.
Mentres coalicións diplomáticas intentan sondar saídas negociadas, o pulso entre Washington e Teherán permanece en estreita observación polos mercados e polos gobernos aliados. A situación, segundo coinciden expertos militares e económicos, exixe calibrar máis a relación entre obxectivos militares e consecuencias globais: unha vitoria táctica que deixe en mans de Irán o control efectivo de Ormuz podería converterse nunha derrota estratéxica con custo para a economía mundial.
