A provincia de Lugo suma en 2026 un total de sete itinerarios recoñecidos no catálogo nacional de Senderos Azules, un programa que premia a recuperación de camiños que fomentan a educación ambiental e o goce sostible do entorno. A maioría das rutas discorren pola liña de costa de A Mariña; unha, de carácter fluvial, atravesa a zona de A Montaña. A distinción concédela a Asociación de Educación Ambiental e do Consumidor (Adeac) e busca visibilizar espazos naturais e patrimoniais recuperados.
Seis dos sendeiros están situados en distintos tramos da costa de A Mariña, bordeando praias, acantilados e portos; o sétimo desenvólvese pola cunca do río Donsal, en concellos do interior. A designación pretende impulsar un turismo máis responsable e reforzar a conservación destes itinerarios. Os tramos varían en lonxitude e dificultade, desde paseos curtos xunto ao mar ata percorridos de montaña con desniveis.
As sete rutas incluidas en 2026 son: Quintá-Río Donsal (A Montaña); Ruta do Litoral Burelés; Río de Lavar-Muíño do Medio (Cervo); Ruta de O Torno (Cervo); Ruta do faro de Illa Pancha a As Aceas (Ribadeo); Ruta Cubelas-O Rego (Cervo); e a Ruta das praias de Foz.
Que é Senderos Azules e por que importa
O programa Senderos Azules recoñece itinerarios que foron restaurados ou adecuadamente sinalizados e que promoven a interpretación do patrimonio natural e cultural. A iniciativa forma parte dunha rede nacional que pretende poñer en valor traxectos vinculados ao litoral e a cursos de auga, incentivando prácticas de baixo impacto. Para as localidades galegas, a inclusión no catálogo adoita traducirse en maior visibilidade turística e oportunidades de desenvolvemento local.
No caso de Lugo, a concentración de sendeiros en A Mariña subliña a riqueza costeira dese tramo: praias extensas, acantilados, pequenos portos pesqueiros e patrimonio ligado ao mar. A ruta fluvial de A Montaña achega contraste, ofrecendo percorridos por bosques autóctonos e márxes do río que amosan outra cara da paisaxe lucense.
Algunhas das rutas contan con elementos patrimoniais e recursos naturais singulares que as fan especialmente atractivas para o visitante interesado na natureza e na historia. A sinalización e as actuacións de recuperación facilitan o acceso, pero tamén requiren un uso responsable por parte dos sendeiristas.
As sete rutas de Lugo, treito a treito
Ruta Quintá-Río Donsal (A Montaña). Este sendeiro transcorre pola ladeira oriental do val do río Donsal, afluente do Navia, e atravesa os termos de Becerreá, Navia de Suarna e Cervantes. Comeza na aldea de O Couso e baixa ata Quintá, continúa por Escobio e Fonte dos Corzos e permite unha desviación cara á Fraga da Baliña, onde permanece a presa dunha antiga minicentral.
O trazado segue polo vértice da cunca do Donsal, entre bosques de carballos e castiñeiros, ata o núcleo de Sevane, que conserva restos dun castro, un miradoiro e a Fervenza de Sevane. Na zona tamén hai pegadas dunha antiga mina con pequenas galerías visitables, e o percorrido culmina preto da confluencia co río Navia, na localidade de Cabana.
Ruta do Litoral Burelés. Cun trazado aproximado de 6 quilómetros, esta senda de dificultade baixa enlaza a praia de A Marosa coa de Ril, pasando por O Portelo. A pouca distancia divísase o asentamento castrexo de Cabo Burela, orixe do histórico torque que lle dá nome ao municipio. É un percorrido cómodo, apto para paseos familiares e para combinar co carril bici local.
Ruta Río de Lavar-Muíño do Medio (Cervo). Este itinerario vincula tramos fluviais con vellos muíños, unindo patrimonio hidráulico e paisaxe ribeareira. Permite coñecer muíños tradicionais restaurados e pasarelas xunto á auga, ofrecendo un paseo de interese etnográfico e natural.
Ruta de O Torno (Cervo). Achegada a San Cibrao, esta senda percorre zonas do litoral con praias como O Torno e Cubelas e discorre por acantilados e calas que reflicten a pegada marítima da comarca. É un corredor que combina espazos de baño con miradoiros sobre o Cantábrico.
Ruta do faro de Illa Pancha a As Aceas (Ribadeo). Este treito conecta a famosa illa-faro de Illa Pancha con puntos próximos en Ribadeo, ofrecendo panorámicas amplas sobre a ría e o litoral. A presenza do faro e os enlaces a pequenas construcións costeiras constitúen o principal atractivo do percorrido.
Ruta Cubelas-O Rego (Cervo). Semellante a outras sendas do municipio, enlaza praias e regatos menores, achegando tramos de costa menos masificados e recunchos de interese natural. É unha opción para quen busca paseos tranquilos xunto ao mar.
Ruta das praias de Foz. Este itinerario abrangue varios dos areais máis coñecidos de Foz e os seus accesos, combinando tramos de paseo con escenarios de dunas e desembocaduras fluviais. A súa inclusión pon de relevo a calidade paisaxística e ambiental desta franxa costeira.
A inclusión destas sete rutas no catálogo de 2026 reforza a aposta por un turismo respectuoso en Lugo. Os visitantes interesados deben informarse sobre a dificultade e a sinalización de cada tramo antes de saír e respectar as normas de conservación para garantir a pervivencia destes espazos.
