A Semana Santa abre a tempada turística na costa galega, pero a habitual imaxe de camareiros afanosos e terrazas cheas vese condicionada por un problema que volve cada ano: non hai onde aloxar aos traballadores temporais e, por tanto, resulta case imprescindible que o persoal sexa do contorno. Desde A Mariña ata a ría de Noia, pasando por Porto do Son, os propietarios advirten de que a falta de vivenda, a temporalidade dos contratos e o absentismo complican unha tempada que aspira a recuperar o pulo tras anos de cambios no sector.
Arranque con caras coñecidas e mans xustas
Para Diego López, propietario do chiringuito Playa Os Castros, a próxima Semana Santa será a décimo cuarta apertura seguida xunto ao Cantábrico. O seu local, moi preto da praia de As Catedrais, vive dun público familiar que repite e, por iso, conserva parte do seu equipo na cociña; López calcula que algúns clientes que coñeceu de bebés xa son adolescentes. Non obstante, a falta de persoal para sala e tarefas auxiliares notase con forza.
«O tema do persoal é difícil», admite López. A estacionalidade obriga: cando aparecen ofertas máis estables ao longo do ano, moitos traballadores priorizan ese emprego aínda que a remuneración verán sexa mellor. Ademais, subliña que «o persoal ten que ser do contorno, porque aquí non tes maneira de ofrecelles aloxamento», unha afirmación que resume a dobre trampa destes municipios: escaso mercado laboral local e un parque de vivenda pouco hospitalario para temporais.
«O persoal ten que ser do contorno, porque aquí non tes maneira de ofrecelles aloxamento» — Diego López
En Porto do Son, o chiringuito As Furnas afronta a Semana Santa con arredor de 6 empregados, a maioría reincidentes, segundo o seu propietario Manuel Tomé. A plantilla adoita ampliarse ata 10 en pleno verán, pero Tomé advirte de dificultades para atopar persoal de cociña: «Teremos que tirar entre a miña muller e eu porque non conseguimos ninguén. O peor será en tempada alta», augura.
Vivenda, estudantes e cambios nos hábitos laborais
Non é a primeira vez que a hostalaría reclama solucións, pero as causas foron acumulándose. A vivenda é un factor clave: a presión do aluguer vacacional e a subida de prezos nas localidades costeiras deixan poucas habitacións dispoñibles ou asequibles para traballadores temporais. En moitos concellos, a oferta de pisos volcouse no turismo de curta estancia, reducindo a capacidade de aloxar aos que poderían cubrir as demandas do verán.
Outra vella costume en retirada é a dos estudantes que formaban as plantillas estivais. Segundo responsables consultados na zona, moitos mozos xa non se plantexan traballos temporais na hostalaría ou prefiren empregos con contrato fixo ou mobilidade que non os aten a un pobo no verán. A isto súmase un fenómeno citado polo sector: o absentismo laboral, que desde organizacións como o Clúster Turismo de Galicia se percibe como un problema crecente e que desgasta aos equipos que si están na plantilla.
A falta de aloxamentos específicos para traballadores volve aparecer unha e outra vez nas conversacións con hostaleiros. Algunhas propostas que circulan en foros municipais pasan por habilitar residencias temporais, negociar convenios con escolas de hostalaría ou bonificar a contratación. En ausencia de medidas coordinadas, moitos negocios optan por limitar as contratacións a persoas do contorno inmediato.
Normativa, concesións e decisións que condicionan aperturas
A
