A Fiscalía Provincial de Lugo interpuxo unha querela contra o alcalde de Monforte e ex presidente da Deputación de Lugo, José Tomé, tras recibir unha denuncia particular por feitos presuntamente delituosos cometidos contra unha muller en setembro de 2025.
O ministerio fiscal considera que os feitos denunciados, con carácter provisional e sen prexuízo do resultado que poida arrojar a investigación penal, poderían ser constitutivos ben dun delito de acoso sexual, ben dun delito de abuso no exercicio da función pública.
Considera a Fiscalía que os feitos están suficientemente determinados e posúen indicios fundados de criminalidade para exercer de forma inmediata a acción penal, mediante a apertura duns dilixencias de investigación preprocesual (DIP) e a interposición de querela.
A Fiscalía puxo en marcha o procedemento sen ter sido necesario efectuar ningunha dilixencia de investigación desde este estamento, segundo explicou. E sen prexuízo de que, unha vez xudicializado o asunto, poidan exercerse na súa totalidade os dereitos de defensa e contradición. A denuncia contra Tomé chegou á Fiscalía a semana pasada, a só uns días do 8-M, Día Internacional da Muller.
"Agora si poderei defenderme", afirmou o alcalde de Monforte tras coñecer a noticia da xudicialización da denuncia na entrevista que concede cada luns na emisora da Cadena Ser de Monforte.
O rexedor explicou que aínda non ten notificación oficial pero xa se puxo en contacto cos seus avogados para abordar o proceso que se abre. "Segundo o que consultei son temas que se admiten sempre a trámite, ao tratarse dun asunto sensible, así que o único que significa isto é que se xudicializa a cuestión, pero outra cousa é como remate", afirmou.
O alcalde de Monforte, que segue negando as acusacións e insistindo na súa inocencia, pon o foco en que agora hai "unha persoa denunciante", o que lle permitirá exercer o seu "dereito á defensa". "Ata agora non había unha persoa concreta á que puidese dirixirme, agora ao presentarse esa denuncia imaxino que si a haberá", sinalou. "E xa se saberá quen di a verdade", zanxou na Cadena Ser.
O mandatario monfortino levou a cabo a súa habitual xornada de traballo no Concello e mantén a súa axenda para esta tarde.
A denuncia contra Tomé produciuse inicialmente na canle interna do PSOE e foi nese momento cando saíu á luz pública. O político negou desde o primeiro momento os feitos dos que se lle acusa e no seu momento xa anunciou que iniciaría accións legais contra a denunciante.
A pesar de que Tomé mantén a súa inocencia, tras coñecerse a denuncia interna deu un paso atrás, como lle pediu o partido, para poder defenderse e non prexudicar ao PSOE.
O alcalde de Monforte pediu a suspensión provisional da militancia e renunciou á presidencia da Deputación, onde permanece como deputado non adscrito. Igualmente, continúa como alcalde de Monforte, apoiado polo resto dos concelleiros elixidos polo PSOE, coa excepción da responsable de Igualdade, Margarita López Rodríguez.
A edil presentou a súa renuncia a semana pasada alegando motivos persoais.
Os feitos dos que se acusa a Tomé estarían relacionados co ofrecemento dun posto de traballo no Concello de Monforte a unha muller a cambio de sexo, extremo que o político negou de forma taxante desde o principio. "Algún día saberase a verdade", chegou a afirmar o día da súa dimisión como presidente da Deputación. O político recorreu a un equipo xurídico, formado por recoñecidos especialistas no ámbito administrativo e penal, para tratar de defenderse.
A denuncia contra Tomé no canal interno do PSOE deuse a coñecer a través do programa de televisión Código 10, de Cuatro, no que se chegou a falar da existencia de seis denuncias, dúas de presuntas afectadas e o resto, de persoas que coñecían os supostos comportamentos de Tomé ao longo dos anos.
O caso provocou un terremoto no socialismo galego, xa que, inicialmente, os seus dirixentes negaron ter coñecemento da existencia de denuncias contra o tamén presidente do partido na provincia, que desde decembro está en mans dunha xestora.
Posteriormente, o secretario xeral do PSdeG, José Ramón Gómez Besteiro, aclarou que a presunta vítima nunca acudiu a eles, senón que o fixo unha terceira persoa, á que lle aconsellaron presentar denuncia no xulgado. Esa persoa mantén o contrario, que tivo dificultades para ser escoitada e que non se sentiu apoiada.
No caso resultaron especialmente afectadas as secretarias de Organización do PSOE en Lugo, Pilar García Porto, que era a man dereita de Tomé na Deputación, e en Galicia, Lara Méndez, xa que a loita feminista sempre foi unha das súas bandeiras. Ambas, do mesmo xeito que Besteiro, foron algunhas das persoas ás que acudiu a nai da presunta vítima.
Nos primeiros momentos, o PSdeG chegou a pedir a Tomé que deixase todas as súas responsabilidades políticas.
Hai uns días, Tomé participou, como único membro do grupo de non adscritos, na habitual declaración institucional da Deputación de Lugo con motivo do 8-M. Nela, "a institución comprométese a traballar para lograr espazos de participación para todas, reforzando a colaboración e o seu liderado".
O PSOE só admitiu a existencia desta denuncia. Hai só uns días, á consulta sobre a evolución da investigación interna aberta a Tomé e sobre outras posibles denuncias contra este ou outros políticos, a dirección federal do PSOE insistía en que "o comité Antiacoso do PSOE é un órgano independente". "Polo tanto, a dirección do partido non recibe detalles dos procesos abertos", afirmaba.
Así mesmo, desde Ferraz insistíase en "sinalar a resposta do PSOE ante os casos coñecidos ultimamente. Máis aínda, despois de descubrirse como trata o PP ás denunciantes: o seu único protocolo é sinalalas, atacalas, filtrar os seus datos e danar a súa reputación", remarcaba o partido.
Tomé (Guitiriz, 1958) acumula unha longa traxectoria política na que sempre foi a máis, ata que, en decembro pasado, se viu sinalado, nun contexto de denuncias públicas a políticos (especialmente no PSOE) por presuntos comportamentos inapropiados e nalgún caso delituoso contra mulleres.
Tomé foi deputado autonómico entre 2005 e 2011, cando pasou a centrarse na esfera municipal. Primeiro foi tenente de alcalde co
BNG en Monforte, logo estivo na oposición, en 2015 saíu alcalde e gobernou en minoría e desde 2019 goberna con maioría absoluta, que mantivo en 2023, aínda que cun concelleiro menos.
En 2019 acadou a presidencia da Deputación, co respaldo do aparato galego, daquela en mans de Gonzalo Caballero, e do besteirismo, que foi clave tanto daquela como posteriormente para que Tomé se mantivese á fronte da Deputación e do partido na provincia.
O dirixente logrou dar estabilidade á institución e ao partido tras anos moi convulsos, aínda que tamén empezaba a acusar certo desgaste. O ano pasado enfrontouse ao seu deputado Iván Castro nunhas primarias pola dirección do partido, que o monfortino revalidou tras un disputado proceso.
Posteriormente, o sector liderado polo deputado de Paradela chegou a plantarlle cara nun pleno, ao que non asistiu. A relación reconduciuse, polo menos aparentemente, aínda que, tras verse acusado por presunto acoso sexual, Tomé non dubidou en sinalar desde o primeiro minuto a "fogo amigo", en referencia a esa parte crítica.
A crise aberta no partido alcanzou a esfera autonómica, con manifestos, nalgún caso de sectores críticos coa executiva galega, pedindo explicacións e afeando a forma en que reaccionou o PSdeG cando soubo da queixa contra Tomé.
A dirección galega viuse abocada a celebrar un comité nacional extraordinario, no que, se ben houbo algunhas intervencións nese mesmo sentido crítico, acabou cun peche de filas.
O presidente da Xunta considera chegado o momento de "asumir responsabilidades políticas" despois de que a Fiscalía Provincial de Lugo resolvese interpoñer unha querela contra o alcalde de Monforte e deputado provincial, José Tomé, por presunto acoso sexual e abuso da función pública.
Alfonso Rueda pronunciouse así a preguntas dos medios tras a reunión semanal do Consello, no marco da cal indicou que, "respectando a presunción de inocencia", o "paso que acaba de dar" o ministerio público debe ter consecuencias.
O mandatario, que aproveitou para reprochar ao BNG e ao PSdeG que "nunca" concedan ao PPdeG o dereito á "presunción de inocencia", lles afeou ter "utilizado, sen ningún tipo de remilgos", o apoio de Tomé para manter a presidencia da Deputación de Lugo.
"Esa é unha responsabilidade do Bloque e do Partido Socialista, que se amparaban, en parte, en que non se produciría ningún tipo de actuación no eido xudicial, que agora se acaba de producir", constatou Rueda, que reta ás formacións que dirixen Ana Pontón e José Ramón Gómez Besteiro a mover ficha. "A ver se son minimamente coherentes ou seguen pedindo para os demais o que non son capaces de facer cando lles afecta a eles".
A noticia da querela da Fiscalía contra Tomé deu lugar xa ás primeiras reaccións políticas. O presidente da Xunta, Alfonso Rueda, considera chegado o momento de "asumir responsabilidades políticas".
Dese xeito se pronunciou a preguntas dos medios tras a reunión semanal do Consello, no marco da cal indicou que, "respectando a presunción de inocencia", o "paso que acaba de dar" o ministerio público debe ter consecuencias, considerou.
O mandatario, que aproveitou para reprochar ao BNG e ao PSdeG que "nunca" concedan ao PPdeG o dereito á "presunción de inocencia", afeoulles ter "utilizado, sen ningún tipo de remilgos", o apoio de Tomé para manter a presidencia da Deputación de Lugo.
"Esa é unha responsabilidade do Bloque e do Partido Socialista, que se amparaban, en parte, en que non se producira ningún tipo de actuación no eido xudicial, que agora se acaba de producir", constatou Rueda, que reta ás formacións que dirixen Ana Pontón e José Ramón Gómez Besteiro a mover ficha. "A ver se son minimamente coherentes e seguen pedindo para os demais o que non son capaces de facer cando lles afecta a eles", criticou.
Porén, de momento tanto os cadros galegos como lucenses tanto do PSdeG como do BNG mantéñense en silencio. A número dous dos socialistas galegos, Lara Méndez, compareceu publicamente este luns, para abordar a entrada en vigor do acordo da UE con Mercosur, pero foi antes de que se coñecera a noticia sobre Tomé.
Quen si falou xa foi o PP de Lugo. A través dun comunicado, instou á presidenta da Deputación, Carmela López, a explicar se vai "seguir amparando" ao seu predecesor no cargo e actual deputado non adscrito.
A realidade é que PSOE e BNG levan desde o 10 de decembro do ano pasado poñendo todos os medios da Deputación orientados a normalizar unha situación totalmente anormal e agora teñen que explicar se van seguir amparando a esta persoa", afirmou o voceiro do PP en San Marcos, Antonio Ameijide.
"Seguimos defendendo a presunción de inocencia, pero tamén é certo que Fiscalía explica agora que os feitos poderían estar suficientemente determinados" e que "posúen indicios fundados de criminalidade para exercer de forma inmediata a acción penal, mediante a apertura duns dilixencias de investigación procesual", recalcou Ameijide.
Ameijide advirte que os feitos denunciados son dunha "gravidade extrema". "Falamos dunha presunta utilización do cargo público para cometer presuntos abusos", afirmou. Censurou, ademais, que a dirección do PSdeG, encabezada por dúas lucenses, "amparou todas as decisións que premiaron a Tomé cunha suba salarial e coa presidenta da Deputación na sombra". "Lugo e as súas institucións merecen limpeza e dignidade. Non cabe o silencio cómplice cando a xustiza sinala indicios de criminalidade tan graves na contorna do poder provincial", insistiu.
O PP tamén emprazou ao BNG a "deixar de mirar para outro lado". "Seguen sendo os cómplices de toda esta situación, non sabemos con que cara van mirar Ana Pontón, Efrén Castro e todos os representantes do Bloque ás mulleres tras vender o feminismo polas súas dedicacións exclusivas", asegurou a escasos días do 8-M.