Tomiño e a débeda pendente coa seguridade viaria

Unha morte que obriga a mirar máis alá do titular

As estradas comarcais sosteñen boa parte da vida diaria en Galicia: desprazamentos curtos, entradas e saídas de vivendas, tránsito agrícola, paseos de proximidade. Son vías de rutina, pero tamén espazos onde un mínimo erro pode ter consecuencias irreversibles. O ocorrido este martes en Tomiño, na PO-344 á altura de O Barro, volve lembralo con crudeza: unha persoa perdeu a vida despois de que un vehículo saíse da calzada e a empurrase contra un muro.

O relato inmediato do suceso é coñecido e doloroso. Porén, quedar unicamente na secuencia dos feitos sería insuficiente. Cando unha morte se produce nestas circunstancias, a pregunta de interese público non é só “que pasou”, senón “que condicións o fixeron posible” e que se pode facer para reducir o risco de que volva repetirse noutra parroquia, noutra curva, noutra tarde aparentemente normal.

O marxe de erro nas vías convencionais é mínimo

Nas estradas secundarias, o espazo de seguridade adoita ser escaso. Hai treitos con muros, peches de fincas, postes, cunetas profundas ou accesos directos a vivendas. Iso significa que, cando un coche perde traxectoria, o choque non remata no asfalto: trasládase de inmediato a un entorno ríxido e, moitas veces, a zonas onde pode haber persoas a pé.

A sinistralidade neste tipo de rede viaria responde a un patrón coñecido polos especialistas: menos volume de tráfico ca en autovía, si, pero máis exposición a escenarios complexos e menos “colchóns” de protección. Un despiste, unha velocidade inadecuada para o trazado ou unha reacción tardía abonda para converter un incidente nunha traxedia.

“Cando un vehículo abandona o seu carril nunha vía convencional, cada metro lateral conta. Se o bordo da estrada non perdoa, o resultado pode ser devastador”, explica un técnico en mobilidade consultado por este xornal.

Ese diagnóstico non busca substituír ningunha investigación oficial nin anticipar causas concretas neste caso. O que subliña é algo máis amplo: a seguridade viaria non depende só do condutor, tamén do deseño do entorno e da forma en que se ordena o uso compartido entre coches, peóns e accesos privados.

Unha conversa incómoda: infraestrutura e prevención

Cando hai vítimas mortais, adoita abrirse durante uns días unha conversa intensa que logo se dilúe. Fálase de prudencia, de responsabilidade individual e de mala sorte. Todo iso inflúe, pero non abonda. As administracións teñen marxe para actuar en puntos onde a convivencia entre tráfico rodado e presenza peonil é habitual.

Que medidas están enriba da mesa en moitos concellos galegos con características semellantes? Sinalización reforzada en treitos de risco, revisión de límites de velocidade, bandas de alerta, mellora da visibilidade nos marxes, calmado do tráfico en zonas habitadas e tratamento específico de interseccións ou accesos con maior exposición. Ningunha solución é máxica por si soa, pero a combinación de varias pode marcar a diferenza.

Tamén hai unha dimensión menos visible: mantemento e auditoría periódica. Unha estrada pode non ser “perigosa” en termos absolutos e, aínda así, acumular factores que elevan a gravidade dos sinistros cando ocorren. Identificar eses factores antes de que haxa unha vítima debería ser unha prioridade política, non unha reacción posterior.

“A prevención eficaz non se improvisa tras un accidente; planifícase anos antes, treito a treito”, admite un responsable municipal con experiencia en xestión local de tráfico.