Donald Trump, presidente dos Estados Unidos, propuxo este sábado a creación dunha misión naval internacional para reabrir e garantir a seguridade do estratéxico estreito de Ormuz, actualmente afectado por un bloqueo atribuído a forzas iranianas. Nun mensaxe publicado na súa plataforma Truth Social, o mandatario non fixo prazos pero instou a que países “afectados” polas restricións contribúan con buques, citando expresamente a China, Francia, Xapón, Corea do Sur e Reino Unido. A iniciativa chega nunha plena escalada de tensión no Golfo Pérsico, despois dunha serie de ataques e represalias entre Washington, Israel e Irán.
Na súa publicación, Trump presentou unha avaliación severa da capacidade militar iraniana, afirmando que os ataques combinados levados a cabo por Estados Unidos e Israel nas últimas semanas deixaran diezmadas as forzas de Teherán. Con todo, admitiu que, pese deses danos, Irán conserva a capacidade de empregar drones, minas e mísiles ao longo do estreito, o que, segundo el, xustifica a presenza naval internacional para garantir o tránsito mariño. O presidente subliñou a súa “esperanza” de que os citados países envíen unidades navais xunto ás forzas estadounidenses.
Trump tamén adiantou que Washington continuará con operacións militares na zona ata que o paso quede “aberto e seguro”, segundo o seu mensaxe, e advertiu que as forzas estadounidenses seguirán atacando a costa iraniana e afundindo embarcacións hostís se fora necesario. Non estableceu un calendario concreto para a misión multinacional nin precisou o mandato operativo que terían os buques aliados. A retórica do presidente elevou as alarmas sobre un posible incremento da confrontación naval nun corredor polo que transita unha parte substancial do comercio petroleiro mundial.
A resposta oficial de Irán non se fixo esperar. O ministro de Exteriores, Abbas Araqchi, ridiculizou a proposta en redes sociais e acusou Washington de suplicar axuda internacional, mesmo a países como China, para “asegurar” o estreito. Araqchi criticou o chamado paraugas de seguridade estadounidense, ao que definiu como unha protección chea de buratos, e pediu ás nacións veciñas que expulsen o que calificou de agresor estranxeiro, nun momento en que, dixo, a atención de Estados Unidos está centrada en Israel.
O estreito de Ormuz é unha das rutas mariñas máis sensibles do mundo: por el pasa aproximadamente unha quinta parte do petróleo transportado por mar, o que converte calquera interrupción nun risco directo para os mercados enerxéticos e para o abastecemento de países dependentes do cru do Golfo Pérsico. O bloqueo ao que alude Washington provocou xa alteracións nas rutas comerciais e reavivou as demandas dalgúns gobernos por unha resposta coordinada que protexa o tráfico mariño civil.
A invitación de Trump a actores como China ou Xapón engade unha notable complexidade xeopolítica. China, gran importador de petróleo do Golfo, mantén tamén relacións estratéxicas e comerciais con Irán que poderían limitar a súa disposición a participar nunha operación liderada por Washington. Para potencias europeas como Francia e Reino Unido, a decisión supoñería avaliar o risco de escalada fronte á obriga de garantir a liberdade de navegación e a estabilidade do subministro enerxético.
No plano militar, a proposta inscribe nun contexto de intensificación de ataques: a Casa Branca e aliados realizaron bombardeos contra posicións iranianas e, segundo medios e comunicados oficiais, atacouse tamén a illa de Kharg, infraestrutura clave para as exportacións iranianas. Ese clima de hostilidade —con intercambios aéreos e navais— aumenta a posibilidade de incidentes imprevistos que poderían arrastrar países estranxeiros a un conflito indirecto na rexión.
Por agora persiste a incerteza sobre se as nacións convocadas aceptarán sumar forzas a unha misión destas características. A ausencia dun mandato claro, a posibilidade dunha escalada militar e os vínculos enerxéticos e diplomáticos dos países citados con Irán son factores que pesan na decisión. Mentres tanto, o bloqueo e a retórica de represalia manteñen tensas as augas do Golfo e poñen en evidencia a fraxilidade da seguridade mariña nunha das arterias vitais do comercio internacional.
