O crítico Javier Losilla afirmou o 14 de marzo de 2026 dende Zaragoza que a cultura está a atravesar un momento de turbulencia no que as formas autoritarias avanzan con máis rapidez que a capacidade das democracias para reaccionar. Nun texto publicado en El Correo Gallego, conectou esa preocupación con lanzamentos recentes na música e na literatura, que ao seu xuízo exemplifican tanto a capacidade da cultura para sacudir como os seus límites cando se pliega á complacencia. O columnista reclama obras que esperten aos tibios e eviten que o ruído da política agresiva se normalize.
No seu repaso, Losilla analiza o recente disco do grupo británico Mumford & Sons, que chega menos dun ano despois da súa anterior entrega e mantén o trío nunha fase de transición. O conxunto deixou atrás parte da calma folclórica da súa obra anterior para abrazar unha mestura de folk e rock máis contundente, o que produce momentos suxerentes xunto a outros nos que a proposta se dilúe cara fórmulas máis convencionais. Ese xiro plantea a pregunta de se a música contemporánea está disposta a asumir riscos estéticos que tamén poidan exercer unha función crítica fronte á política.
A norteamericana Maria BC ocupa un lugar destacado no artigo polo seu sexto álbum, que comeza cunha peza tensa de guitarras distorsionadas e continúa despregando unha proposta máis íntima e experimental. A súa voz sutil e case susurrada contrasta con arranxos instrumentais que buscan texturas inéditas e unha percusión de timbre singular, segundo a reseña. No seu conxunto, o disco ofrece composicións instrumentais inquietantes que evitan clichés e demostran como a procura sonora pode ser unha arma para espertar conciencias.
No terreo das memorias, Losilla destaca o libro de Patti Smith, publicado por Lumen baixo o título «Pan de ángeles» e traducido por Ana Mata Buil, como exemplo dunha escrita que simultaneamente consola e confronta. A autora aborda a amizade, a poesía, a música e o duelo cunha prosa directa que non evita a pegada das perdas persoais. Ese testemuño, apunta o crítico, lembra que a literatura pode pór no centro a experiencia humana e ofrecer, desde a proximidade, unha resistencia ética fronte ás correntes políticas máis duras.
A tese que articula o conxunto de reseñas é nítida: só unha cultura capaz de incomodar aos indiferentes impedirá que prácticas autoritarias se instalen con naturalidade. Losilla advirte que cando a creación cultural opta pola comodidade estética ou por fórmulas de mercado, redúcese a súa capacidade de poñer en cuestión o estado das cousas. Nese sentido, a función da crítica e do público é fomentar obras que manteñan a tensión e a capacidade de asombro.
O artigo tamén subliña a ambivalencia do panorama cultural contemporáneo: conviven propostas arriscadas con outras orientadas á masa, e esa convivencia determina a influencia social da cultura. Na música, por exemplo, a transición a sons máis amplos e accesibles pode ampliar audiencias, pero tamén empobrecer a capacidade de provocación fronte a discursos políticos extremos. A reseña invita a non perder de vista ese equilibrio entre alcance e risco creativo.
Desde a perspectiva crítica, Losilla reclama unha escena que non se limite a narrativas nostálxicas nin a mecanismos de entretemento que anestesian. Sinala que a lectura atenta de memorias, a escoita esixente de discos e o debate público sobre a arte poden funcionar como contrapeso á rapidez coa que avanzan as ameazas autoritarias. A cultura, defende, debe recuperar o seu papel de fomentar reflexión e disenso en lugar de só ofrecer evasión.
O peche do artigo é un chamamento á responsabilidade compartida: creadores, mediadores e audiencias deben propiciar obras que incomoden e provoquen debate para evitar a complacencia. Segundo Losilla, nun momento en que os movementos iliberais parecen moverse con maior velocidade, a democracia precisa do pulso crítico da cultura para non quedar rezagada. Esa urxencia, conclúe o crítico, obriga a prestar máis atención ao que se publica e a esixir maior risco e honestidade artística.
