Hai 16 anos que a conservera Bernardo Alfageme pechou as súas portas en Bouzas e deixou unha débeda que aínda doe: un grupo numeroso de antigos empregados reclama agora os 5,3 millóns de euros que lles adeudan por salários e outras obrigas laborais. Tras esgotarse a vía concursal e non haberse materializado indemnizacións, a asociación de extraballadores volveu os seus ollos ao Concello de Vigo e pediu formalmente unha reunión co alcalde, Abel Caballero, ademais de anunciar mobilizacións se non obtén resposta.
A vía municipal como último recurso
Ao fronte da reivindicación está Ángel Sanz Domínguez, de 71 anos, antigo xefe de vendas e presidente da Asociación de Extraballadores de Bernardo Alfageme S.A.. Sanz e máis dunha ducia de socios levan tres anos reactivando unha loita que arrinca co peche e a posterior quebra da empresa. Co asesoramento do avogado vigués Tomás Santodomingo, intentaron primeiro cobrar pola vía xudicial: personáronse como acredores no concurso, acompañando a reclamación dos herdeiros de traballadores falecidos.
Aquel camiño concluíu de forma amarga en abril de 2025, cando o proceso concursal se declarou pechado sen que os afectados obtivesen compensación. Durante a liquidación de activos, os honorarios dos administradores concursais ascenderon a 2,4 millóns de euros, unha factura que os extraballadores intentaron rebaixar sen éxito. Como resumo da súa frustración, reclaman que, pese á liquidación, eles «non recibiron nin un céntimo».
«Non recibiron nin un céntimo»
As cantidades debidas a cada traballador oscilan amplamente: desde importes modestos de 5.071 euros ata reclamacións moi elevadas que rozan os 220.000 euros. A única axuda que percibiron algúns foi a prestación do Fogasa, insuficiente para cubrir o groso das débedas acumuladas tras anos de mala xestión que remataron coa desaparición dunha das conserveras máis emblemáticas da ría.
Co fronte xudicial pechado, a asociación remitiu o pasado 13 de marzo unha carta ao alcalde solicitando que o Concello os reciba «para a procura dunha solución». A alternativa que propoñen pasa pola esfera urbanística: que o Concello lles adjudique o 10% do aproveitamento do solar onde se ubicaba a fábrica, para que a propia asociación impulse promocións de vivendas sociais que, ao seu xuízo, permitirían xerar os recursos necesarios para saldar a débeda.
Unha promesa de 2010 e os escollos administrativos
Non é unha iniciativa improvisada. En 2010 houbo un acordo plenario —apoiado por unanimidade dos grupos— que se comprometeu a ceder aos traballadores as plusvalías resultantes da recalificación do solar. Aquela estimación falaba de unhas plusvalías valoradas en torno a 26 millóns de euros, unha cifra que aínda aparece na memoria colectiva de Bouzas como unha promesa incumprida.
Pasaron anos e as circunstancias urbanísticas cambiaron. A recuperación do solar sufríu o último ano un varapau cando a Xunta esixiu unha tramitación máis rigorosa por motivos de protección do patrimonio cultural, o que complica os prazos e a planificación de calquera actuación. Ademais, en 2024 a Xerencia de Urbanismo respondeu que a cesión gratuíta que solicitan só sería posible se se formalizase a favor dunha asociación sen ánimo de lucro e coa finalidade concreta de construír vivenda de promoción pública.
Atendendo a esa esixencia, o colectivo constituíu unha entidade sen ánimo de lucro en maio de 2025 e volveu instar Urbanismo para que procedese á cesión gratuíta do referido 10% do aproveitamento tipo
