O’Mega, o principal sindicato médico que estaba en pé de guerra desde o 2 de marzo, e a Xunta acadaron un pacto que permitiu desconvocar a folga indefinida na Atención Primaria en Galicia. O acordo, negociado coa intermediación do Sergas, recolle medidas asistenciais, organizativas e retributivas, con prazos concretos de implantación entre xuño e outubro de 2026 e medidas específicas sobre os Puntos de Atención Continuada (PAC) antes de xuño.
Detalles do acordo: que cambia na consulta e nos PAC
No corazón do pacto figura a limitación da axenda ordinaria a 30 actos asistenciais diarios para médicos de familia, pediatras e odontólogos. Esa cifra pretende ser a palanca para avanzar cara consultas máis longas e menos burocratizadas. O sindicato marcou como obxectivo que esa reorganización permita consultas de 10 minutos por paciente, unha demanda sostida dende hai anos polos facultativos de primaria.
«A ferramenta esencial para rebaxar a sobrecarga asistencial e recuperar tempo clínico», segundo a definición achegada por representantes sindicais nos contactos previos.
Con todo, o acordo asume a realidade: a sobredemanda non desaparece. Para os casos que excedan o tope de 30 pacientes estableceranse mecanismos de contingencia e axendas de sobredemanda, que se cubrirán mediante actividade extraordinaria fóra da xornada ordinaria. É dicir, habilítase unha vía para absorber os picos asistenciais, se ben coa reserva de que esa solución pode implicar traballo adicional remunerado.
Outra peza sensible é a revisión dos PAC: a Consellería comprometeuse a fixar antes de xuño novos criterios de cómputo de xornada con efectos retroactivos desde o 1 de xaneiro de 2026. Ademais, o pacto abre a posibilidade de revisar anualmente os plans funcionais dos PAC para avaliar reforzos de plantilla, cunha cláusula que contempla incremento de efectivos cando a presión asistencial supere o 30%, se ben a Xunta sitúa esa revisión anual a partir de 2027 e condicionada aos recursos dispoñibles.
Antecedentes e o mapa sanitario galego
A mobilización comezada o 2 de marzo non xorde do nada. Galicia sufriu durante a última década unha dobre presión: envellecemento poboacional e dificultades para consolidar cadros de persoal estables en zonas rurais. En municipios da provincia de Pontevedra e de Lugo, os PAC foron especialmente tensionados durante os fins de semana e festivos. Á falta de confirmación oficial sobre a distribución exacta das medidas, en cidades como Vigo xa se viviran episodios de saturación que, simbolicamente, alimentaron o conflito.
A reconversión progresiva de prazas de facultativo especialista de Atención Primaria a prazas de médico de familia, xa iniciada pola administración, consolídase agora no acordo. Así mesmo, recoñécese a vía MIR como única forma de especialización médica neste eido, e reforzase o papel do médico de familia como referente do sistema. Son transformacións que apuntan a un modelo máis centrado na continuidade asistencial, pero que requiren máis profesionais para materializarse.
En paralelo ás medidas organizativas aparecen compromisos retributivos: a Xunta acepta reducir progresivamente o umbral de horas necesarias para percibir a xornada complementaria especial desde as actuais 160 horas a 140 neste 2026, 130 en 2027 e 122 desde o 1 de xaneiro de 2028. Tamén se pactou desenvolver un marco de voluntariedade incentivada para as gardas en Atención Primaria e PAC no segundo trimestre de 2026, asociado á creación de novas prazas e a criterios de maior equi
