A socióloga Andrea García-Santesmases publica en marzo de 2026 o ensaio «Un novo contrato sexual» (Ariel), no que examina o aumento do consumo de servizos eróticos por parte de mulleres e a transformación do desexo feminino en España. A autora, profesora na UNED, conecta ese fenómeno coa expansión de aplicacións de citas, a comercialización do pracer e cambios xeracionais nas actitudes cara ao feminismo. O libro analiza tamén prácticas como o consumo de xoguetes sexuais, a demanda de acompañantes masculinos e o crecemento de cirurxías estéticas relacionadas coa sexualidade.
García-Santesmases parte da observación dun mercado en expansión e de enquisas que amosan retrocesos no apoio a propostas feministas entre a xuventude. A súa tese central sostén que non sempre a visibilidade ou a imitación de prácticas tradicionalmente masculinas equivalen a maior igualdade. Na súa investigación incorpora entrevistas con gigolós e profesionais do sector para comprender que buscan as mulleres neses servizos.
A autora distingue entre dous sentidos do «novo contrato sexual»: o que xa impera —marcado pola serialización de parellas e pola lóxica do mercado— e o que podería xurdir no futuro se se materializan distintas alternativas de desexo e negociación afectiva. O libro indaga tanto na experiencia individual como nas transformacións sociais que a enmarcan.
Industria do pracer e novas demandas
Nos últimos anos proliferaron negocios orientados ao pracer feminino: desde tendas e marcas de xoguetes ata clínicas que ofrecen procedementos estéticos vinculados coa sexualidade, como o rexuvenecemento vaginal. Ese custo de acceso ao «pracer» converte prácticas íntimas en obxectos de consumo e formula preguntas sobre autonomía real e desigualdade.
García-Santesmases recolle testemuños que sinalan distintos motivos para contratar servizos eróticos: curiosidade, busca de experiencia, reparación emocional ou desexo de asumir roles distintos fóra da parella habitual. Tamén documenta como a oferta se adapta a unha clientela máis diversa e reclama profesionalización e garantías.
«O que moitas veces se presenta como liberación sexual pode estar reproducindo pautas masculinas tradicionais en lugar de supoñer unha verdadeira igualdade»
A autora alerta de que a converxencia en prácticas sexuais non é sinónimo automático de equidade. Na súa análise, a aparición de modelos de consumo sexual que emulan patróns masculinos pode reforzar estereotipos e desigualdades, mesmo cando aparecen baixo a etiqueta de empoderamento.
Tensións xeracionais e retrocesos no feminismo
Os datos achegados no ensaio incorporan resultados recentes que evidencian un descenso do respaldo ao feminismo entre os máis novos. Segundo unha enquisa da Fundación Fad Juventud de 2025, só o 38,4% das persoas de 15 a 29 anos se identificaba como feminista a escala xeral. Entre as mozas a cifra era maior, un 51,3%, pero supón un descenso notable respecto do 67,1% rexistrado en 2021.
Para García-Santesmases, ese retroceso non é illado: inscríbese nun contexto onde os discursos neoconservadores recuperan atractivo e onde certos sectores evocan o pasado como unha época de maior seguridade e valoración feminina. Esa narrativa pode coexistir con comportamentos modernos na esfera privada, xerando contradicións.
O ensaio tamén aborda a influencia das aplicacións de citas na configuración de expectativas e prácticas sexuais. A autora critica a equiparación automática entre o frecuente cambio de parella ou experiencias e un suposto avance na igualdade, cando en moitos casos se reproducen dinámicas de poder tradicionais.
Alén da análise sociolóxica, o libro propón preguntas éticas e políticas: como garantir dereitos laborais e sanitarios nunha industria en expansión, que apoio ofrecer ás mulleres que recorren a eses servizos por necesidades afectivas ou económicas e como articular discursos feministas que combatan a mercantilización do desexo sen estigmatizar as eleccións individuais.
Coa súa mirada interdisciplinar, García-Santesmases invita a replantexar o que se entende por emancipación sexual e suxire que o «novo contrato» aínda está en disputa. O desafío, sostén, é construir formas de desexo e relación que non se limiten a reproducir vellos modelos senón que incorporen xustiza e reciprocidade.
