Os residentes do Ensanche sosteñen que non houbo diálogo e esixen máis equipamentos sociais
Unha asociación veciñal do Ensanche compostelán anunciou que presentará un recurso contencioso-administrativo contra a modificación do Plan Xeral de Ordenación Municipal (PXOM) que afecta ao solar do antigo colexio Peleteiro. A acción xudicial prodúcese en plena conta atrás para o pleno municipal no que o Concello ten prevista a aprobación da modificación, previsiblemente este xoves.
O conflito céntrase no aproveitamento da parcela do antigo centro escolar, un espazo céntrico que veciños e colectivos consideran estratéxico para dotacións públicas e servizos comunitarios. Segundo os representantes veciñais, o proxecto urbanístico que impulsa o Concello non foi obxecto dun proceso de consenso coa cidadanía afectada e prioriza o desenvolvemento inmobiliario por riba das necesidades sociais do barrio.
A presentación do contencioso-administrativo é a vía que a asociación escolleu para intentar frear a aprobación definitiva do cambio normativo. Este tipo de recurso impugna actos administrativos —neste caso a modificación do planeamento— e pode incluír solicitudes cautelares para paralizar a execución do acto impugnado mentres se resolve o fondo do asunto, aínda que a adopción de medidas provisionais depende do criterio do órgano xudicial.
Fóra dos formalismos xurídicos, o choque evidencia a tensión permanente entre a dinámica de crecemento urbano no Ensanche e as demandas de quen vive no contorno. Os veciños reclaman que calquera intervención nesa parcela incorpore dotacións públicas suficientes: desde equipamentos sociais e espazos verdes ata servizos que respondan a unha poboación envellecida e con necesidades crecientes de proximidade.
A parcela do antigo colexio Peleteiro ocupa unha posición relevante na trama urbana, o que explica o interese público e a sensibilidade social en torno ao seu futuro. Nos últimos anos o debate sobre a xestión de solos residuais e a reconversión de inmobles escolares desocupados repetíuse na cidade, e o caso actual reactiva preguntas sobre a planificación, a participación e o uso do espazo público.
Desde a óptica municipal, a modificación do PXOM plantexase como unha ferramenta para articular solucións urbanísticas nunha área con presión edificatoria. Con todo, a coincidencia entre a decisión do goberno local e a mobilización veciñal indica que non houbo sintonía na negociación previa, segundo a versión trasladada polos residentes. Esa falta de acordo foi o detonante do recurso elixido pola asociación.
Se o contencioso avanza, a vía xudicial podería retardar a execución do proxecto e obrigar a replantexar a intervención se os tribunais consideran que a modificación do planeamento vulnera preceptos da normativa urbanística ou os dereitos de participación cidadá. Máis aló do resultado xurídico, o proceso volverá a pór sobre a mesa a discusión sobre como se definen as prioridades da cidade: o interese do mercado inmobiliario fronte ao reforzo dos servizos públicos.
O caso tamén pon de relevo a importancia dos mecanismos de participación na elaboración dos instrumentos de planificación. Para moitos veciños, a reclamación non se limita ao contido concreto do proxecto, senón ao procedemento: piden procedementos transparentes, prazos amplos para alegacións e espazos reais de diálogo que non queden en meras formalidades.
Mentres se dirime a vía administrativa e eventualmente a xudicial, o episodio servirá como termómetro do grao de confianza entre a cidadanía do Ensanche e as autoridades locais. A resolución do conflito marcará ademais o modelo de intervención urbana que prevalecerá na cidade: se primará un urbanismo
