Unha chamada veciñal recibida ás 03:09 do 31 de xaneiro alertou dunha inundación na estrada de Aviño, en Malpica de Bergantiños, tras a rotura dunha balsa no Monte Neme, pero o dispositivo de emerxencias non se activou ata as 09:32, segundo o informe do 112 Galicia reclamado polo BNG. O secretario xeral técnico da Consellería de Presidencia remitiu a resposta parlamentaria na que se detalla a secuencia de comunicacións e as actuacións. A diferenza temporal entre o aviso inicial e a posta en marcha do operativo provocou críticas políticas e esixe aclaracións sobre a xestión da emerxencia.
Segundo a documentación remitida ao Parlamento, o aviso da madrugada foi remitido polo 112 á Guardia Civil de Tráfico de A Coruña, ao GES de Ponteceso e á Policía Local de Malpica. A pesar desa transmisión, ningún deses servizos informou de volta ao 112 sobre a concreción da incidencia naquel momento. A información oficial á que tivo acceso Europa Press subliña esa fenda comunicativa que retrasou a activación do protocolo.
O 112 non rexistrou ningunha outra comunicación relativa á mesma emerxencia ata as 09:32, cando a Policía Local notificou a situación e ordenouse poñer en marcha o dispositivo de emerxencias e seguridade. No parte detállase que a riada se produciu tras a rotura dunha balsa no Monte Neme, que arrastou materiais e afectou á calzada, obrigando posteriormente a traballar na retirada de escombros e na reparación provisional da vía.
Aviso e actuación do 112
A chamada inicial procedía dunha particular que describiu a inundación no lugar de Aviño e a presenza de auga sobre a estrada. O 112 actuou como centro receptor e comunicou o incidente aos servizos competentes, pero a falta de resposta rexistrada por eses servizos impediu unha verificación inmediata sobre o terreo. Ese desfase na retroalimentación é o eixe central da controversia política aberta tras o suceso.
O propio informe aclara que, unha vez recibida a comunicación policial ás 09:32, mobilizáronse os recursos necesarios para asegurar a zona e restabelecer a circulación. Os traballos incluíron a intervención de máquinas para despexar a vía e a avaliación dos danos na infraestrutura local. As autoridades sinalan que non se produciron danos persoais, aínda que si prexuízos materiais e cortes temporais do tráfico.
No relato oficial tamén se fai alusión a antecedentes. Fontes parlamentarias lembran un episodio de características similares en 2014, o que alimenta o debate sobre a prevención e o mantemento das balsas e das antigas infraestruturas mineiras na ladeira do Monte Neme.
Reaccións políticas e demandas de explicacións
O deputado do BNG Óscar Insua foi quen solicitou ao Parlamento o informe do 112 para coñecer exactamente que actuacións se foran realizadas desde o primeiro aviso. Insua cuestionou con dureza que se recibise un aviso ás tres da madrugada e que non se comprobase in situ a situación ata seis horas despois.
«É inadmisible que se tardasen seis horas en activar a emerxencia. ¿Quen vai dimitir na Xunta por estes feitos tan graves?»
O portavoz nacionalista sostén que existen responsabilidades políticas que deben asumirse polo «mal funcionamento» do sistema de emerxencias e por, na súa opinión, ofrecer información incompleta á cidadanía. Insua anuncia que o seu grupo esixirá respostas na Cámara e pedirá claridade sobre os protocolos de comunicación e actuación entre os distintos corpos implicados.
Desde a Xunta, o informe asinado por Francisco Javier Abad, secretario xeral técnico da Consellería de Presidencia, expón a cronoloxía das comunicacións e subliña que o 112 informou aos servizos competentes tras a chamada veciñal. A administración autonómica insiste na necesidade de analizar por que non houbo unha resposta operativa inmediata por parte dos equipos advertidos.
Fontes municipais e de emerxencias sinalaron que as labores sobre o terreo continuaron para garantir a seguridade viaria e avaliar a estabilidade do terreo afectado pola rotura da balsa. Técnicos e responsables locais traballan agora en informes que acheguen datos precisos sobre as causas e as consecuencias materiais do episodio.
O episodio deixa sobre a mesa a esixencia de revisar mecanismos de coordinación e vixilancia de elementos de risco como balsas e antigas infraestruturas mineiras en zonas sensibles. Mentres se agardan os informes técnicos e as comparecencias parlamentarias, a prioridade declarada polas administracións é previr novos incidentes e garantir a seguridade das estradas e dos núcleos próximos.
