O Concello de A Estrada presentou o 13 de marzo de 2026 A Xanela, unha galería virtual dedicada a recompilar, preservar e difundir o traballo dos creadores locais. A plataforma, accesible desde hoxe, arranca cunha selección inicial de quince artistas e pretende converterse nun arquivo e nunha vitrina permanente para a produción plástica e visual do municipio. O proxecto nace coa intención explícita de dar visibilidade ao talento local e garantir a conservación do seu legado para as xeracións futuras.
A web reúne perfís de cada autor que inclúen biografías, unha mostra representativa de obras e entrevistas nas que se exploran influencias e procesos creativos. Ademais de imaxes das pezas, A Xanela incorpora textos que sitúan o traballo dos artistas no seu contexto e facilitan unha lectura crítica para o público xeral e para investigadores. Os responsables subliñan que a plataforma non só serve como escaparate, senón tamén como repositorio documental.
Para a concelleira de Cultura, Lucía Seoane, a iniciativa responde á necesidade de abrir un novo espazo cultural propio que permita coñecer a «grandeza artística» do territorio estradense e dar proxección a disciplinas diversas como a pintura, a escultura, a ilustración ou a fotografía. Seoane defendeu que ofrecer un punto de referencia dixital facilita tanto o acceso do público como o recoñecemento profesional dos autores. Na súa intervención puxo énfase no valor patrimonial que supón rexistrar e difundir estas traxectorias.
A presentación contou coa participación da historiadora que coordinou o traballo de arquivo, Sofía Fernández, do realizador audiovisual Pedro Pérez e do responsable de proxectos dixitais do Concello, Diego Pernas, así como dos pintores Ramiro Cimadevila e Teresa Bascuas, membros da primeira hornada incluída na plataforma. Todos eles destacaron a colaboración entre institucións e creadores para materializar unha ferramenta que esixe traballo curatorial e técnico. A posta en marcha foi descrita como un proceso colectivo que combina investigación, documentación e edición multimedia.
Nas súas explicacións, a edil puxo en valor o carácter didáctico do arquivo dixital: cada ficha biográfica non só recolle datos curriculares senón tamén pezas de contexto, como referencias a exposicións anteriores, premios e liñas temáticas de cada creador. Esa riqueza documental, segundo a concellaría, permitirá tanto a escolares como a estudiosos e visitantes entender mellor a evolución do panorama artístico local. O Concello considera que a suma de textos, imaxes e entrevistas multiplica as posibilidades de lectura do patrimonio cultural.
A historiadora responsable detallou que a iniciativa xurdiu como un proxecto académico desenvolvido en colaboración co Concello e aproveitou as prácticas externas da Universidad de Santiago de Compostela para articular o arquivo. Fernández explicou o traballo de recollida, verificación e dixitalización de materiais, así como a coordinación cos propios artistas para seleccionar as obras que forman parte do lanzamento. O proceso incluíu a captura de imaxes en alta resolución e a preparación de contidos audiovisuais para as entrevistas.
A primeira selección inclúe nomes representativos da escena estradense, entre eles Manuel Villaverde, ademais dos xa citados Cimadevila e Bascuas, xunto a creadores como Rosa de Cabanas, Ángel Lemos, Álex Vede ou Baldomero Calviño. Os organizadores explicaron que a nómina inicial responde a unha mestura de traxectoria consolidada e propostas emerxentes, e que se irán incorporando progresivamente novos autores. A intención é que A Xanela funcione como un catálogo vivo, aberto a ampliacións e actualizacións periódicas.
Dende o Concello esperan que a plataforma contribúa a articular circuítos de colaboración entre artistas, galerías e programadores culturais da comarca, así como a facilitar a promoción exterior do patrimonio creativo de A Estrada. Tamén subliñan o seu potencial para atraer visitantes interesados na oferta cultural e para servir de recurso en programas educativos. A iniciativa, en definitiva, pretende conectar a actividade creativa local con audiencias máis amplas sen perder o carácter rigoroso do rexistro documental.
Nun momento no que a dixitalización se converteu nunha ferramenta clave para a preservación e difusión cultural, A Xanela preséntase como un exemplo de como as administracións locais poden potenciar o seu patrimonio inmaterial mediante proxectos sostibles e participados. A galería virtual abre así unha nova porta para asomarse ao arte estradense, conservar a súa memoria e facilitar a súa transmisión ás próximas xeracións.
