Praza da Constitución, corazón histórico do Casco Vello de Vigo, volve ser escenario de tensións entre veciños e hostalería. En días de sol—como o domingo ou o festivo da pasada semana—máis dunha ducia de establecementos colocan mobiliario ata encher o espazo: 240 cadeiras e 60 mesas, segundo o reconto veciñal, o que se traduce en arredor de 300 elementos ocupando o que moitos consideran un espazo peonil.
As cifras e a protesta
A imaxe de terrazas que irrompen nas prazas históricas non é nova en Vigo, pero os veciños do Casco Vello aseguran que a situación empeorou. O portavoz da Asociación de Veciños, Fiz Axeitos, denuncia que nalgúns días «é un desmadre» e subliña a competencia entre locais como motor da escalada en cantidade de mesas e cadeiras. «O que prevalece agora mesmo é a lei do máis forte», di, e remata que quen pon cincuenta cadeiras ao lado atrae clientela e obriga o veciño a convivir con menos espazo público.
Quen naceu e viviu sempre no barrio, José Manuel Tobío, presentou varios escritos ao Concello porque entende que a ocupación non só é molesta: é excluínte. Explica que practicamente non quedan bancos públicos onde sentarse e que o mobiliario hostaleiro, moitas veces, permanece na rúa fóra do horario de apertura: «están as 24 horas na vía pública», lamenta. Para Tobío, a Praza converteuse nalgo así como unha xincana: «Parece xa máis unha carreira de obstáculos que un espazo peonil».
Os veciños non negan a importancia da hostalería para a vida do barrio; de feito, insisten en que non están en contra das terrazas. O que reclaman é orde e proporcionalidade: que non se converta o chan público nunha prolongación permanente dos locais e que haxa control por parte da Policía Local para garantir a mobilidade, especialmente para persoas con mobilidade reducida e pais con carriños.
«Se un bar pon cincuenta cadeiras, a competencia quere poñer as mesmas ou máis para non quedar atrás e atraer a cantos máis clientes mellor» — Fiz Axeitos.
Ademais da sensación de invasión do espazo, saen á luz irregularidades administrativas. Veciños relatan que nalgunhas rúas, como Montero Ríos, hai locais con licenzas caducadas que segundo eles non renovaron, o que engade outro motivo de queixa e alimenta a esixencia de maior inspección por parte do Concello.
Privatización do espazo público e antecedentes
O choque entre o dereito dos negocios a sacar as súas mesas á rúa e a preservación do espazo común non é exclusivo de Vigo; con todo, aquí ten unha intensidade particular pola configuración do Casco Vello: rúas estreitas, prazas pequenas e un tecido residencial moi denso. Cabe lembrar que medidas adoptadas durante e tras a pandemia facilitaron a ampliación de terrazas para sosteñer a hostalería e que en moitos municipios se aplicou a denominada «taxa cero» para aliviar custos, unha circunstancia que segundo os veciños alentou ocupacións permanentes.
En 2022 o Concello xa tomou medidas puntuais noutras prazas céntricas para ordenar as terrazas. Aquela experiencia deixou patente que sen unha regulación clara e vixilancia sostida os problemas reaparecen. No casco histórico de Vigo engádese ademais a presión turística e a afluencia de visitantes en fins de semana e festivos, o que multiplica o efecto visual e práctico da ocupación do espazo público.
As reclamacións veciñais combinan dúas lecturas: unha práctica —a dificultade para transitar, sentarse ou acceder a portais— e outra simbólica, a sensación de que o barrio perde parte do seu carácter residencial e comunitario. Para algúns, pedir que as terrazas paguen polo uso do solo ou mesmo
