Vinte centros de saúde galegos pechan os sábados: a atención reséntese

A decisión de suprimir a apertura en sábado en polo menos vinte centros de saúde galegos acendeu as alarmas entre pacientes e persoal sanitario. O axuste, que afecta a diferentes áreas urbanas e rurais, supón un recorte na asistencia presencial durante a fin de semana, xusto nun momento no que a presión sobre a atención primaria continúa en aumento. Quen precise acudir ao seu médico fóra do horario laboral terá, desde xa, menos portas abertas.

Menos portas abertas na fin de semana

Non é unha cifra menor. Unha vintena de instalacións repartidas pola xeografía galega deixarán de ofrecer atención os sábados. O mapa abrangue desde centros na área da Coruña ata consultorios en comarcas rurais de Lugo e Ourense. Segundo fontes do ámbito sanitario, a medida adoptouse en parte para reorganizar recursos ante a falta de persoal e a dificultade de cubrir baixas e vacacións, especialmente na tempada estival. Unha persoa responsable do sector recoñece que a saturación na atención primaria se arrastra desde hai anos, pero agora o impacto é máis visible: moitos veciños terán que desprazarse á capital da súa área sanitaria para seren atendidos fóra do horario habitual.

Convén lembrar que a apertura en sábado era vista como un salvavidas para quen non pode acudir entre semana, xa sexa por motivos laborais ou familiares. Agora, eses pacientes deberán adaptarse á nova normalidade: só os puntos de atención continuada (PAC) e algúns centros estratéxicos manterán o servizo. Non semella casualidade que a noticia chegue xusto ao inicio do verán, cando a poboación de moitas vilas costeiras se multiplica e a demanda sanitaria medra. A cifra fala por si soa.

Impacto en pacientes e profesionais

Na rúa San Roque, en Vigo, varios usuarios quéixanse de que o novo horario lles obrigará a agardar ata o luns ou a desprazarse varios quilómetros. Unha muller maior, que acode cada sábado para o control da súa medicación, lamenta que terá que pedir axuda á súa filla para poder ir en coche ata o PAC. Pola súa banda, fontes sindicais advirten que este tipo de recortes acaban sobrecargando o resto da rede asistencial, especialmente as urxencias hospitalarias, que xa funcionan ao límite.

Os facultativos consultados insisten en que a saturación non é nova. Abonda con mirar as cifras oficiais para comprobar que Galicia rexistra unha das maiores taxas de envellecemento de Europa e, polo tanto, unha presión asistencial inédita. Un alto cargo municipal dunha vila da Mariña lucense sinala que «a decisión tomouse sen contar coa opinión dos concellos nin dos usuarios». Difícil non ver aquí unha fenda entre a xestión autonómica e a realidade local.

Antecedentes e contexto: unha presión que non cesa

O peche dos sábados en centros de saúde non vén da nada. Galicia arrastra desde hai máis dunha década problemas para cubrir prazas de medicina de familia, especialmente en áreas rurais. O éxodo de sanitarios a outras comunidades ou ao estranxeiro non fixo máis que agravar a situación. Xa en setembro pasado, tras o verán máis complicado en anos, varias asociacións de pacientes advertiron de que os recortes de horario acabarían sendo a norma se non se contrataba máis persoal.

Na última década, a Consellería de Sanidade puxo en marcha varias iniciativas para atraer médicos, pero os resultados non foron suficientes. O recente peche en sábado súmase a outras medidas, como a concentración de servizos en centros de referencia e a telemedicina. Porén, en comarcas como O Morrazo ou Terra Chá, a falta de transporte público complica aínda máis o acceso á sanidade. Un veciño de Burela lembra que hai só tres anos o centro local abría incluso domingos de garda. Demasiado tempo pasou desde entón.