Con motivo do Día Mundial da Auga, que Nacións Unidas dedica este ano á relación entre auga e xénero, volve poñerse baixo o foco a xestión do ciclo urbano da auga en Galicia. Unha das compañías con maior implantación na comunidade, Veolia, reivindica o seu papel como xestora e axente social tras máis de 50 anos de presenza e a prestación do servizo en 48 concellos. Os seus proxectos combinan investimento tecnolóxico, programas educativos e medidas de apoio social, pero tamén reabren un debate recorrente sobre a gobernanza da auga no territorio.
Do contador á comunidade: os feitos e as cifras
Nos últimos anos Veolia impulsou na provincia de Ourense iniciativas que pretenden modernizar redes e servizos. A máis ambiciosa, ‘Ou-Inteligente, provincia da auga’, promovida por AquaOurense e a Deputación provincial, dispón de máis de 13 millóns de euros para dixitalizar o subministro en 79 concellos mediante telelectura, monitorización en tempo real e a creación dun centro intelixente de xestión. O obxectivo, segundo a compañía, é centralizar a información e mellorar a resposta técnica ás incidencias.
Paralelamente, o Concello de Ourense desenvolve, con fondos do PERTE, o proxecto ‘Ourense termal verde e dixital’, dotado con 4,5 millóns de euros. Esa iniciativa inclúe a instalación de máis de 6.500 contadores intelixentes, a sectorización da rede en 40 áreas para controlar perdas e a posta en marcha de fontes de enerxía renovable, como a planta fotovoltaica da EDAR de Reza. Son medidas concretas para reducir perdas, optimizar consumos e, en teoría, rebaixar custos operativos a medio prazo.
No eido científico e tecnolóxico destaca a aposta polo centro tecnolóxico Cetaqua Galicia, motor de proxectos como Waterun e AWARD, orientados ao tratamento e á reutilización de augas de escorrentía, e o consorcio CIGAT Circular, que traballa en transformar residuos en recursos (incluída a produción de auga rexenerada e a eliminación de microplásticos). A estas iniciativas súmase o programa Ruagua, que completa un mapa de proxectos que miran cara á economía circular aplicada á auga.
Programas sociais, educación e a ollada ao interior
Máis aló da tecnoloxía, Veolia subliña a súa labor social: fondos e tarifas sociais para colectivos vulnerables, o programa ‘Auga, Saúde e Infancia’ para proxectos asistenciais e sanitarios e as bolsas ‘Talento Profesional’ e ‘Talento Xove’, desenvolvidas xunto a Igaxes para facilitar a inserción laboral de persoas en risco de exclusión. Tamén impulsa Aquae STEM, un programa educativo que busca achegar a industria da auga ao alumnado galego —con especial atención a fomentar vocacións científicas entre as nenas— e Aqualogía, destinado a sensibilizar á cidadanía mediante visitas e actividades nas instalacións.
Estas iniciativas conectan coa campaña deste Día Mundial da Auga, cuxo lema “Onde flúe a auga, medra a igualdade” insiste no papel das mulleres na xestión do recurso. En Galicia, onde o envellecemento e a despoboación do interior son unha realidade, o reto pasa por garantir servizos eficientes e accesibles en concellos pequenos, onde a economía de escala é máis difícil e a fenda de xénero pode agravarse pola falta de oportunidades locais.
Innovación, resiliencia e o debate sobre a xestión
A dixitalización e a reutilización soan, á primeira vista, como respostas necesarias fronte ao cambio climático: maior varia
