Vicente Vallés, periodista veterano e presentador de informativos, planteou nunha entrevista en Madrid o 14 de marzo de 2026 se cabe enaltecer por igual posicións opostas dun político cando cambia de criterio, nun debate sobre a liberdade de crítica e a pluralidade informativa. Vallés, que acudiu ao programa ‘Un café en las alturas’ para falar de política, xornalismo e da súa nova novela de espionaxe, defendeu que a capacidade de criticar ao Goberno forma parte esencial da democracia. As súas reflexións xurdiron a raíz de exemplos concretos sobre indultos e amnistías e da costume de asignar etiquetas aos xornalistas. O xornalista subliñou a necesidade de contextualizar as decisións públicas sen caer na simplificación que impón o etiquetado.
Con máis de tres décadas nos informativos, Vallés lembrou que a profesión adoita recibir adxectivos que pretenden encasillala e que iso ocorre tanto con comunicadores críticos como cos que se perciben como próximos ao Executivo. A súa traxectoria televisiva e o seu carácter expeditivo granxearonlle, por parte dalgúns, a consideración de ser un azote do Goberno, pero relativiza esas etiquetas e reclama espazo para o análisis independente. Na conversa tamén falou do seu interese polos servizos de intelixencia e a xeopolítica, temas que nutriron a súa segunda novela de espionaxe, ‘La caza del ejecutor’.
O xornalista planteou con ironía situacións límite: que debe primar na valoración pública cando un dirixente afirma que unha medida é inconstitucional e días despois a dita; ou cando se é crítico, se ao reprochar a contradición ou ao censurar a decisión tomada. Con ese exemplo quixo ilustrar a dificultade de manter unha posición que non sexa interpretada como sesgo a medida que varía a conduta política. Para Vallés, responder a esas preguntas esixe que o xornalismo recupere o seu papel de facer ver as incoherencias cando se producen, sen confundirse cunha postura ideolóxica fixa.
Na súa argumentación, Vallés conectou a pluralidade informativa coa propia definición da democracia e alertou sobre os riscos da concentración de medios ou do control estatal sobre a información. Sinalou que en réximes autoritarios a cobertura vólvese homoxénea porque os poderes limitan a marxe dos medios, mentres que nos sistemas democráticos cada medio explica os feitos desde o seu criterio e o cidadán pode escoller. Esta diversidade, dixo, é o que permite que o debate público exista e que as decisións dos gobernantes poidan ser escrutadas.
Para ilustrar a liña entre informar e opinar, Vallés recorreu a unha experiencia histórica: lembrou que en 2012 Mariano Rajoy gañou as eleccións coa promesa de baixar os impostos e que, con todo, unha das primeiras decisións do seu Goberno foi aumentalos. Subliñou que traer á colación esa contradición non equivale a unha condena ideolóxica senón a situar a nova no seu contexto, que é tarefa básica do xornalismo. Segundo o seu punto de vista, lembrar promesas e contrastalas con feitos é precisamente cumprir coa obrigación informativa.
Vallés tamén abordou a cuestión do etiquetado profesional, que considera inevitable pero non insuperable. Afirmou que a etiqueta non debe condicionar o análisis e mostrouse partidario de que os medios e os xornalistas manteñan independencia para criticar ou eloxiar segundo o que dictan os feitos. Entre liñas defendeu a idea de que a coherencia xornalística non consiste en cambiar de opinión para evitar ser sinalado, senón en ofrecer razóns e datos que sustenten cada postura informativa.
Alén da análise política, o presentador explicou que o atrae do xénero de espionaxe e como o seu interese polas tramas internacionais e polos servizos de intelixencia alimenta a súa narrativa. ‘La caza del ejecutor’ segue a estela da súa anterior novela, ‘Operación Kazan’, publicada en 2022, e reflicte a súa preocupación polas dinámicas xeopolíticas contemporáneas. Para Vallés, escribir ficción permítelle explorar realidades complexas e ofrecer reflexións sobre poder, responsabilidade e consecuencia nun ton distinto ao xornalístico.
Finalmente, Vallés volveu situar a pluralidade como liña de defensa contra a autocracia informativa e reiterou que a labor do xornalismo é ofrecer contextos e preguntas máis que afianzar consignas. A súa mensaxe foi clara: o público ten dereito a escoller entre distintas interpretacións e o xornalista ten o deber de explicar por que unha decisión pública é coherente ou non co prometido. Esa capacidade de contrastar, concluíu, é a que diferencia unha sociedade aberta dunha na que só se repite unha soa versión da realidade.
