Ursula von der Leyen afirmou este martes na cimeira sobre enerxía nuclear celebrada en París que Europa cometeu un «erro estratéxico» ao afastarse da enerxía nuclear, e anunciou a mobilización de 200 millones de euros para reducir o risco financeiro de novas tecnoloxías nucleares. A intervención tivo lugar nun foro internacional que busca acelerar o desenvolvemento de pequenos reactores modulares (SMR) coa ambición de que algúns deles poidan entrar en funcionamento a principios da década de 2030. A presidenta da Comisión Europea vinculou a decisión coa necesidade de conter os prezos da electricidade e reforzar a autonomía enerxética fronte á dependencia de combustibles fósiles importados.

A garantía de 200 millones de euros articularase como un instrumento para atraer investimento privado cara a proxectos nucleares de baixa emisión, explicou Von der Leyen, que precisou que os fondos procederán do Réxime de Comercio de Emisións da Unión Europea. O Executivo comunitario quere con iso amortecer o risco que perciben os investidores fronte a tecnoloxías aínda en fase de demostración e favorecer a posta en marcha de contornas de proba reguladoras. O obxectivo explícito é acelerar a maduración industrial e reducir os prazos autorizativos que, na práctica, adoitan dilatar a chegada de infraestruturas enerxéticas.

Fronte á actual fragilidade dos prezos do mercado eléctrico, a presidenta da Comisión subliñou que a combinación de enerxía nuclear e renovables pode contribuír a garantir a seguridade do subministro e a competitividade industrial do continente. No seu discurso, Von der Leyen advertiu de que os prezos «estruturalmente demasiado altos» da electricidade ameazan o futuro económico da Unión e xustifican replanteamentos estratéxicos sobre a composición do mix enerxético. A aposta polos SMR preséntase así como unha alternativa que busca unir baixas emisións con flexibilidade operativa e menores custos iniciais por unidade en comparación con reactores convencionais.

CONTENIDO PATROCINADO

Salado Golf & Beach Resort

Descubre la oportunidad de inversión más exclusiva del Caribe. Villas de lujo con retorno garantizado del 12% anual en Punta Cana.

Conoce más →

A cimeira en París contou coa presenza de líderes e responsables políticos, entre eles o presidente francés, Emmanuel Macron, cuxo país mantén unha posición proactiva a favor da enerxía nuclear como piar da súa soberanía enerxética. Francia aspira a liderar o impulso europeo cara aos SMR, que atraen apoio tanto polo seu tamaño máis reducido como pola posibilidade de escalar instalacións de forma modular. Non obstante, a iniciativa chega nun momento de intenso debate político, con Estados membros que manteñen posicións divergentes sobre a prolongación da vida útil das súas centrais ou a construción de novas unidades.

Para facilitar a implantación de novas tecnoloxías, a estratexia anunciada inclúe a creación de «contornas de proba» reguladoras e a colaboración cos Estados membros para armonizar normas e axilizar procedementos de autorización. A Comisión pretende que eses marcos experimentais permitan validar solucións técnicas, xerar confianza entre investidores e acelerar procesos de homologación. Von der Leyen defendeu que sen unha maior coordinación europea será difícil ofrecer a legalidade e a predictibilidade que reclama o sector para comprometer capitais a longo prazo.

A proposta suscitou tamén as cautelas habituais arredor da enerxía nuclear: residuos, riscos operativos e aceptación social. Expertos consultados noutras ocasións lembraron que, aínda que os SMR prometen menores custos iniciais, as economías de escala e a maduración tecnolóxica seguen a ser incógnitas que poden encarecer proxectos se non se controlan os prazos e a cadea de subministración. Ademais, a viabilidade financeira destes desenvolvementos dependerá de marcos regulatorios estables e da rapidez coa que os países dean luz verde a permisos e a infraestruturas de apoio.

O calendario planteado por Bruselas sitúa a posible entrada en servizo de algúns SMR a principios da próxima década, pero os prazos concretos variarán segundo a rapidez da homologación e a dispoñibilidade de financiación privada complementaria á garantía pública. A iniciativa europea enmárcase así mesmo nunha estratexia máis ampla de descarbonización que combina investimentos en renovables, almacenamento e redes, onde a nuclear volvería a xogar un papel en escenarios de alta electrificación e esixencia de firmeza do subministro. A Comisión abre agora a porta a proxectos piloto que serán observados de cerca por gobernos, empresas do sector e grupos ecoloxistas.

Agora queda por ver como reaccionarán os Estados membros á proposta e que marxe de manobra ofrecerán os seus reguladores nacionais para acurtar prazos. A promesa de apoio financeiro pretende ser un estímulo inicial, pero a súa eficacia dependerá de que a UE e os países armonicen requisitos técnicos e administrativos, e de que os promotores privados atopen modelos de negocio críbles. Nas próximas semanas agárdase que a Comisión concrete as condicións da garantía e as liñas de colaboración para que a iniciativa pase da declaración política a proxectos concretos en chan europeo.