Ursula von der Leyen, presidenta de la Comisión Europea, advertiu este martes en Bruselas que a Unión Europea xa non pode confiar exclusivamente nun sistema internacional rexido por normas como a única vía para protexer os seus intereses, tras unha intervención na conferencia anual de embaixadores da UE celebrada o día anterior. A dirixente alemá subliñou que os cambios xeopolíticos e as ameazas recentes, en particular a escalada bélica no Oriente Medio, poñen en cuestión a eficacia e a credibilidade dese orde. Von der Leyen pediu unha reflexión urxente sobre os instrumentos da política exterior comunitaria e reclamou explorar alternativas para que a UE actúe con maior eficacia. As súas palabras chegan nun momento de crecente tensión internacional e de debate sobre o papel de Europa nun mundo máis competitivo e menos multilateral.

Na súa intervención, a presidenta europea defendeu que Bruselas seguirá respaldando o marco normativo construído tras a Segunda Guerra Mundial, pero insistiu en que non se pode asumir que esas regras por si soas abastarán para protexer a UE fronte a ameazas complexas. A eurocomisaria conservadora planteou que Europa xa non pode exercer de “gardiana” dun orde mundial que considera en parte superado, e que é necesario adaptar os procesos de toma de decisións a unha realidade distinta á da posguerra. A crítica busca deixar claro que a defensa dos valores e das normas non está reñida cunha avaliación práctica de como promover os intereses europeos nun entorno inestable.

Von der Leyen reclamou a construción dun camiño europeo propio, cunha política exterior máis realista e guiada por intereses, e propuxo atopar novas fórmulas de cooperación con aliados e socios internacionais. Sinalou que as doutrinas actuais e os mecanismos de toma de decisións se deseñaron nun contexto de estabilidade e multilateralismo que xa non se reproduce, polo que hai que preguntarse se aínda responden aos desafíos contemporáneos. A dirixente europea admitiu que a súa mensaxe “é dura” e que abre unha conversa difícil dentro das institucións comunitarias e entre os Veintisiete.

CONTENIDO PATROCINADO

Salado Golf & Beach Resort

Descubre la oportunidad de inversión más exclusiva del Caribe. Villas de lujo con retorno garantizado del 12% anual en Punta Cana.

Conoce más →

O discurso de Von der Leyen estivo enmarcado pola crise no Oriente Medio, que se agudizou tras os ataques de Estados Unidos e Israel contra Irán o pasado 28 de febreiro, un suceso que a xuízo da presidenta plantea “preguntas existenciais” sobre o orde internacional baseado en normas. Advertiu das consecuencias non desexadas desa escalada, tanto para a estabilidade rexional como para a capacidade da UE de actuar con coherencia e autoridade na escena global. A xefa do Executivo comunitario apelou a ver a realidade tal e como é e a preparar Europa para responder con maior eficacia a choques desta natureza.

En relación con Irán, Von der Leyen fixo un chamamento a non centrar o debate en se a contenda é “necesaria ou elixida”, e subliñou que non deben derramarse bágoas por un réxime que, dixo, inflixiu morte e represión ao seu propio pobo. A mandataria recordou ademais que, segundo observacións en diferentes foros, moitos iraníes tanto dentro do país como na diáspora recibiron con alivio a noticia da morte do ayatolá Alí Jamenei, e que existe na rexión unha esperanza de que eses acontecementos abran unha vía cara a un Irán máis libre. Ao mesmo tempo, insistiu en que calquera proceso de cambio estará cheo de riscos e inestabilidade.

A advertencia de Von der Leyen vai acompañada do seu chamamento a modernizar os instrumentos europeos, sen detallar no seu discurso medidas concretas inmediatas, o que deixa aberta a negociación política entre gobernos e as institucións comunitarias. O seu diagnóstico —máis baseado na defensa de intereses e menos na retórica normativa— podería traducirse en axustes prácticos en ámbitos como a defensa, a diplomacia e a cooperación estratéxica con aliados clave. Ese debate alcanzará nas próximas semanas aos ministros de Exteriores e aos mandatarios nacionais, que terán que ponderar ata que punto incorporar pragmatismo sen renunciar a principios fundamentais.

As palabras da presidenta abriron xa reaccións divididas na UE: algúns países respaldan o chamamento a unha política exterior máis flexible e centrada en resultados, mentres que outros temen que unha menor aposta polo multilateralismo poida erosionar a influencia a longo prazo de Europa. Expertos en relacións internacionais advirten de que calquera xiro substancial esixirá consensos difíciles e recursos adicionais, ademais dunha narrativa convincente que combine firmeza e defensa de valores.

Para España e, por extensión, para Galicia, o debate é relevante porque unha Unión máis pragmática pode modificar prioridades en materia de seguridade, comercio e cooperación exterior, ámbitos nos que as autoridades autonómicas e nacionais terán que adaptar as súas estratexias. A conferencia de embaixadores celebrada en Bruselas e a intervención de Von der Leyen marcan o inicio dunha discusión que promete ser central na axenda europea de 2026, con decisións que poderían redefinir a proxección internacional do bloque nos próximos anos.