O director xeral de Gandaría, Agricultura e Industrias Agroalimentarias, José Balseiros, informou en comisión parlamentaria o 13 de marzo de 2026 que o 61,3% das solicitudes de axudas dirixidas a explotacións agrarias, gandeiras e apícolas afectadas polos incendios da onda de agosto están xa en trámite. Das 1.550 peticións rexistradas en Galicia, 950 están en tramitación para avaliar danos e fixar indemnizacións, unha medida destinada a paliar perdas de animais, maquinaria e alimentación. A maior parte das solicitudes proceden da provincia de Ourense, epicentro da onda de lumes, aínda que a convocatoria abarca explotacións de toda a comunidade. O anuncio tivo lugar en resposta a preguntas da deputada do PSdeG.
Segundo o balance facilitado pola Consellería, os expedientes que están en tramitación suman unha previsión de pago de 3,69 millones de euros, mentres que hai outros setenta expedientes que están listos para ser aprobados por un importe estimado de 0,5 millones. O conselleiro detalou ademais que 297 solicitudes foron aprobadas por unha contía aproximada de 1,19 millones de euros e que, ata a data, se abonaron 233 expedientes por un total de 1.844.906 euros. Balseiros reiterou o compromiso da Xunta de tramitar e pagar todas as indemnizacións que cumpran os requisitos administrativos e técnicos establecidos.
A distribución provincial das solicitudes reflicte a intensidade do impacto: 1.358 rexistros corresponden a Ourense, 158 a Lugo, 23 a Pontevedra e 11 á provincia de A Coruña, segundo os datos achegados na comisión. O responsable autonómico explicou que moitas solicitudes inclúen máis dunha liña de axuda —por exemplo, reposición de maquinaria xunto con indemnización por animais mortos ou por perda de alimentación— e que en numerosos casos as peticións abranguen explotacións situadas en varios concellos. Esa complexidade multiplica as actuacións necesarias para verificar cada dano e complica a secuencia administrativa.
Na comparecencia, Balseiros detallou as principais causas da lentitude na tramitación: a presentación maioritaria de solicitudes en soporte papel, o que obriga á súa dixitalización e encarece os tempos, e a necesidade de requirir documentación adicional na práctica totalidade dos expedientes. Así mesmo, subliñou que en moitos casos é preciso realizar inspeccións de campo en dous momentos distintos, primeiro para constatar que a parcela ou instalación sufriu lume e despois para verificar a reposición de bens, como a adquisición de maquinaria danada. Ese dobre control, dixo, explica por que o proceso non se pode acelerar sen vulnerar as normas.
A deputada do PSdeG Carmen Rodríguez Dacosta advertiu no pleno do Parlamento dunha situación «moi complicada» para agricultores e gandeiros ante a espera das axudas, enfatizando que a alimentación do gando é unha necesidade diaria e que os atrasos agravan as perdas. Ante esas críticas, o director xeral defendeu a actuación da Xunta: asegurou que foi a primeira administración en publicar a orde de axudas para paliar os danos e subliñou que, pese á urxencia, as actuacións deben respectar a legalidade vixente. Tamén atribuíu parte do atraso á tardanza nas achegas e na coordinación do Goberno central, así como á xestión doutras emerxencias climáticas.
Para ilustrar a dimensión do traballo de comprobación, Balseiros sinalou que xa se revisaron 18.577 parcelas no marco destas axudas. «Parece fácil, pero son 18.577 parcelas», dixo para remarcar a magnitude das actuacións de inspección e valoración que esixe cada expediente. Ese esforzo técnico, engadiu, é necesario para evitar pagos indebidos e garantir que as indemnizacións cubran os danos efectivamente causados polo lume.
En canto ás aprobacións por provincias, a Consellería detallou que hai 15 expedientes aprobados en A Coruña por uns 48.000 euros, 18 en Lugo por arredor de 832.000 euros, 24 en Pontevedra por uns 115.000 euros e 336 en Ourense por cerca de 848.000 euros. Tamén se mencionou que xa hai pagos efectuados en 47 concellos, entre os que destacou Quiroga na provincia de Lugo como un dos municipios con expedientes abonados. Esas cifras, segundo o departamento autonómico, reflicten que a execución das axudas progresa aínda que de forma desigual entre territorios.
A Consellería insiste en que continuará axilizando a tramitación dentro do marco legal e administrativo, e que mantén un obxectivo claro: resolver os expedientes canto antes para aliviar a situación das explotacións afectadas. Os gandeiros e agricultores afectados reclaman, con todo, unha maior celeridade para facer fronte a necesidades inmediatas como a compra de penso ou a reposición de maquinaria esencial. A evolución dos pagos e aprobacións nas próximas semanas será clave para medir ata que punto as medidas aprobadas logran mitigar o impacto económico dos lumes.
