O expresidente do Goberno José Luis Rodríguez Zapatero compareceu este luns ante a comisión de investigación do Senado sobre o caso Koldo, onde negou rotundamente calquera implicación no rescate da aeroliña Plus Ultra. "Non, en absoluto", respondeu taxante cando a senadora de UPN María Caballero lle preguntou se actuou como facilitador da operación de salvamento da compañía aérea.
Durante a súa intervención inicial, Zapatero quixo deixar constancia en acta de que non exerce cargo público desde hai 14 anos, subliñando que a comisión debería centrarse en esixir responsabilidades políticas ao goberno actual, mentres el comparecía "como cidadán". O exxefe do Executivo tamén denunciou ter sido convocado con urxencia e sen motivación específica, algo que, segundo indicou, vulnera a sentenza do Tribunal Constitucional 77/2023, adoptada por unanimidade e incluíndo a doutrina do Tribunal Europeo de Dereitos Humanos sobre a presunción de inocencia extraprocesual.
O expresidente socialista negou igualmente ter relación algunha con Julio Martínez Sola, presidente de Plus Ultra, nin ter mantido reunións con el. "Cero, nada de nada", asegurou de forma contundente. Nese sentido, precisou que se algunha vez se saudou con el, foi porque saudou a "milleiros" de persoas ao longo da súa vida pública. Respecto a posibles conversas sobre o rescate da aeroliña, Zapatero foi igualmente categórico ao afirmar que nunca falou do tema co exministro de Transportes José Luis Ábalos, con quen asegurou terse reunido unicamente nunha ocasión posterior ao citado rescate. "Ata esa sorte tiven", ironizou ante os senadores.
Un dos momentos máis destacados da comparecencia produciuse cando Zapatero abordou as informacións sobre un presunto encontro co empresario Julio Martínez antes da súa detención por implicación no rescate de Plus Ultra. O expresidente explicou detalladamente que estivo correndo con el "con certa frecuencia, na zona de sempre", o monte de El Pardo en Madrid, do que se xerou, segundo a súa opinión, unha información "absolutamente perversa".
Para o expresidente do Goberno, a súa comparecencia deste luns vén motivada precisamente por esta publicación, á que se referiu como "un montaxe burdo" destinado a desacreditalo. Zapatero negou rotundamente ter avisado a Martínez da súa inminente detención, así como ter estado en posesión dun teléfono de prepago ou ter elixido deliberadamente unha zona sen cobertura telefónica para saír correr xuntos, como se publicara nalgúns medios de comunicación.
De feito, para evidenciar que se tratou simplemente dunha carreira deportiva conxunta sen segundas intencións, Zapatero especificou con detalle o percorrido de "8 quilómetros exactos, a un ritmo de 5,59" quilómetros por hora, entre as 9:00 e as 10:00 da mañá, utilizando unhas zapatillas da marca Hoka e non "uns mocasíns", como algúns medios suxeriran de forma sarcástica. Ademais, advertiu a quen o acuse de ter alertado ao empresario sobre a súa detención de que "debe ser consciente de que se está a acusar a policías, a fiscais ou a xuíces" de ter filtrado información sobre o proceso de investigación xudicial.
O expresidente tamén abordou durante a súa comparecencia as informacións que apuntan a un suposto financiamento irregular da Internacional Socialista ou do PSOE, cualificándoas de "patraña absoluta". Estas acusacións xurdiron a raíz de declaracións do empresario Víctor de Aldama, investigado en varios casos de corrupción, quen tería mencionado un sobre procedente de Petróleos de Venezuela que supostamente entregou a agora presidenta encargada dese país, Delcy Rodríguez, cando era vicepresidenta.
Zapatero queixouse de que se chegase a falar de "200 millóns de euros" e de contas bancarias súas en San Petersburgo. "É unha patraña absoluta. Nunca lle falei dese sobre, non existe", declarou categóricamente, antes de negar que tivese relación algunha con Aldama máis alá dun encontro puntual. Segundo explicou, só coincidiu co empresario "unha hora e cuarto" nun voo de Venezuela a República Dominicana, cando estando no Palacio de Miraflores, sede da Presidencia venezolana, alguén do Goberno de Nicolás Maduro lle preguntou se tiña inconveniente en que o acompañase na viaxe un empresario español e el accedeu.
O voo realizouse nun avión de Conviasa, alugado polo Executivo venezolano. Zapatero asegurou non lembrar de que falaron durante a viaxe e afirmou non ter vuelto ver a Aldama, nin ter tido ningunha relación posterior con el. "Cero", enfatizou, negando tamén, en contra do publicado, que se reunise con el en Caracas nun piso que supostamente lle terían "cedido" para as súas actividades no país caribeño.
Durante a súa intervención inicial, Zapatero non descartou acudir en amparo ao Tribunal Constitucional se percibía preguntas "incriminatorias" por parte dos grupos parlamentarios. O expresidente declarouse vítima dunha investigación "prospectiva" e dunha persecución "arbitraria", sinalando que acudía ao Senado "cumprindo cun deber constitucional" de comparecer e de "dicir a verdade", pero deixando claro que non ten desde hai 14 anos "ningunha responsabilidade pública" e que, polo tanto, a comisión de investigación non podía esixirlle responsabilidades políticas.
Tras poñer de relevo as "irregularidades" da convocatoria, o expresidente evocou unha sentenza do Tribunal Constitucional que limita "moito" a tarefa das comisións de investigación, en favor da presunción de inocencia extraprocesual. Esta sentenza, segundo explicou, limita o labor das comisións tanto no proceso de comparecencias como de interrogatorios e nas conclusións, ata o punto de que anulou unhas preguntas por teren un carácter "mínimamente incriminatorio".
Tras sinalar que o dereito á defensa nun proceso xudicial ten unhas garantías "poderosas", ao contrario do que acontece nestas comisións onde un acode sen avogado, Zapatero avisou de que non descarta exercer os seus dereitos constitucionais de acudir en amparo ante o Tribunal Constitucional no caso de percibir calquera indicio de incriminación durante o interrogatorio. O expresidente afirmou que "sempre é aconsellable a contención na vida en xeral e na vida política", porque "as esaxeracións acaban mal" e, nese sentido, recoñeceu estar "preocupado" pola polarización "tan terrible" que se está a vivir en España, así como pola perda do respecto ás regras do procedemento democrático.
Un dos momentos de maior tensión produciuse cando Zapatero criticou duramente ao Partido Popular por ter solicitado un listado de datos sobre os bens e inmobles que posúe en China e Venezuela. Ademais de considerar que se trata dunha lista "fake", apuntou que tamén é "completamente ilegal" porque se trata dunha "investigación prospectiva que nin sequera un xuíz podería facer" sen indicios previos de delito.
Dirixíndose directamente á bancada popular, Zapatero asegurou que procurou "sempre" respectar a todos os expresidentes do Goberno do PP e aos seus dirixentes, e chamoulles a facer unha reflexión "colectiva" para poñer fin a esta deriva de descrédito persoal. "E estou convencido de que nunca se gaña desacreditando ao contrario, sobre todo a persoas honestas e decentes, e cun servizo ao país incuestionable", autodefendeuse o expresidente, quen quixo reivindicar a súa traxectoria como presidente "respectuoso" coas regras democráticas.
O exxefe do Executivo fixo fincapé en que cando un ten poder, tanto no Goberno como na oposición, é cando se ve o estilo e a profundidade democráticas. Zapatero tamén denunciou como práctica inadmisible o feito de inxuriar, calumniar, difamar ou dar por boa a primeira información que se publica nun medio de comunicación, en alusión velada á actitude do Partido Popular durante as últimas semanas. "E xa non o digo por min, que teño xa a pel curtida", puntualizou o expresidente socialista.
Noutro orde de asuntos, o expresidente do Goberno defendeu a súa participación nas conversas sobre a lei de amnistía celebradas en Xenebra, afirmando sentirse "moi honrado" de ter participado "bastante" nesas reunións. Durante a súa comparecencia ante a comisión Koldo do Senado, Zapatero defendeu a súa relación "intensa, sincera e moi positiva" co expresidente catalán Carles Puigdemont, a quen confesou ter un "gran respecto".
Aínda que non quixo vincular directamente as reunións en Suíza coa súa situación política actual, o expresidente admitiu que notou que a "agresividade" cara a el e a "intoxicación" respecto das súas actividades ían "in crescendo" a medida que as negociacións avanzaban. "É unha especulación… Non quero dicir que haxa unha relación causa-efecto", precisou, aínda que asegurou que si lle supuxo "un certo custo" político e mediático. Non obstante, reiterou sentirse "moi honrado" de ter participado nesas conversas e desexou que a amnistía se poida "culminar canto antes".
Zapatero tamén destacou que tivo unha "boa relación" co expresidente catalán Artur Mas, a quen definiu como "un home honesto". Segundo dixo, as súas relacións coa antiga Convergència i Unió (CiU) foron "todas boas e de respecto" e, aínda que sinalou que Junts, a súa formación herdeira, "é un produto máis difícil de avaliar", afirmou telos por "responsables políticos serios e honestos". Neste sentido, avogou pola recuperación do diálogo entre Junts e o PSOE. "Non aproveitar estes momentos é malo para España, goberne quen goberne", advertiu o expresidente.
O exxefe do Executivo fixo esta aposta por recuperar as relacións cos nacionalistas mentres respondía ao voceiro de Junts na comisión, Eduard Pujol, quen falou sobre os supostos casos de "lawfare" ou uso partidista da xustiza. "Este móbil estivo infectado por Pegasus", díxolle Pujol a Zapatero mostrando en alto o seu teléfono, en referencia a un programa informático de espionaxe utilizado contra independentistas cataláns, para engadir: "Existen as cloacas do Estado".
Zapatero limitouse a contestar de forma sucinta: "Pois que se depuren". O presidente da comisión, Eloy Suárez, tras varias chamadas á orde para cinguirse a preguntas sobre o asunto específico da comparecencia relacionado co caso Koldo, acabou retirando a palabra a Eduard Pujol, sen que puidese rematar o seu interrogatorio ao expresidente.
Durante a comisión tamén se abordou o tema da derrota de ETA. O expresidente do Goberno aproveitou para recoñecer a "todos os que traballaron" para rematar co terrorismo e "contribuíron á paz", tamén ao PP, a quen citou expresamente, e a aqueles que traballaron xuntos desde "posicións antagónicas" para acadar o fin da violencia terrorista en España.
A preguntas do senador Gorka Elejabarrieta, o expresidente defendeu o diálogo fronte á imposición, o respecto fronte ao odio, e a reconciliación fronte á inquina. Así mesmo, Zapatero recoñeceu que o fin do terrorismo en España é aínda recente, polo que queda "tempo para que fagamos unha reflexión colectiva" sobre como se acadou ese obxectivo histórico e as leccións que se poden extraer para a convivencia democrática.
