Zona Franca puxo en marcha o procedemento para adquirir fincas e vivendas que permitirán a ampliación do polígono de Balaídos, o principal parque industrial de Vigo. O Comité Executivo do Consorcio aprobou este martes a fórmula da «oferta pública de compra» —fronte á expropiación— para garantir prezos recoñecidos aos propietarios; a fase de adquisición está valorada en torno a 9 millóns de euros e afectará a unha trintena de vivendas dentro do ámbito proxectado cara a Matamá.
Desenvolvemento dos feitos
O obxectivo inmediato é dobre: dar resposta á saturación actual do polígono —que opera ao 100% da súa capacidade— e adaptar a infraestrutura ás novas esixencias da industria da automoción. Balaídos, cuxo principal cliente é Stellantis, necesita ampliar espazos para optimizar procesos productivos, acurtar cadeas de subministración e atraer provedores que fortalezcan o ecosistema industrial da ría.
A decisión do Consorcio, presidido por David Regades, aposta por un mecanismo de compra voluntaria que busca evitar o desgaste social e xurídico das expropiacións. Coa oferta pública de compra preténdese ofrecer “un prezo seguro e representativo” aos titulares dos terreos, segundo fontes próximas ao proceso, e así acelerar a adquisición sen xerar a incerteza asociada aos procedementos forzosos.
O ámbito de actuación anunciado alcanza os 233.304 metros cadrados. Desa superficie, arredor de 107.000 metros cadrados destinaranse a solo empresarial, mentres que máis de 76.000 dedicaránse a conformar o que a Zona Franca plantea como a cuarta maior zona verde da cidade, só por detrás de Castrelos, O Castro e A Guía. A imaxe que se proxecta é a dunha operación híbrida: expansión industrial compatible coa mellora ambiental e de integración urbana cara o barrio de Matamá.
O orzamento global da intervención supera os 26 millóns de euros. A partida máis relevante corresponde ás obras de urbanización —case 16 millóns de euros—, que inclúen viarios, redes de servizos e infraestruturas; outros máis de 9 millóns están previstos para a adquisición de bens e dereitos, dos cales aproximadamente 4,6 millóns resérvanse para indemnizacións polas edificacións existentes. Case 1 millón quedará destinado a traballos técnicos para a redacción de proxectos e a tramitación administrativa.
Contexto e antecedentes
A ampliación de Balaídos non xorde da nada. O proxecto xa contaba co respaldo normativo do Plan Sectorial de Grandes Áreas Empresariais de Galicia e do novo Plan Xeral de Vigo, e a Dirección Xeral de Calidade Ambiental e Sostibilidade someteu a consulta pública o borrador do plan para a presentación de alegacións. A avaliación ambiental estratéxica, trámite que agora se abre, é previsible que tarde entre 18 e 24 meses.
Se se cumpre o calendario que maneja a Zona Franca, a fase de aprobación definitiva e a redacción de proxectos poderían prolongarse ata 2028, e a execución material —por fases— non arrincaría no mellor dos escenarios antes de 2030. É dicir: estamos ante un proxecto de longo alento, con fases administrativas e técnicas que condicionarán a velocidade da inversión e o seu impacto no emprego local.
Historicamente, Zona Franca xogou un papel central na configuración industrial de Vigo e a súa área metropolitana. A fábrica de Stellantis —antiga PSA— é unha referencia na economía local desde hai décadas; calquera movemento para garantir a súa competitividade.
