Innovación sanitaria en Galicia: pode o Sergas liderar a transferencia tecnolóxica?

Un novo horizonte para a ciencia aplicada

Os sistemas de saúde non só se enfrontan ao reto de curar enfermidades, senón tamén ao desafío cada vez máis urxente de transformar o coñecemento científico en melloras tanxibles para a sociedade. En Galicia, o Servizo Galego de Saúde (Sergas) anunciou a súa intención de fortalecer a captación de persoal investigador e favorecer a creación de empresas emerxentes ligadas á investigación sanitaria, nun intento de dinamizar a transferencia de tecnoloxía dende os laboratorios á sociedade.

A paradoxa do talento científico na sanidade pública

O anuncio de captar ducias de investigadores e promover a creación de ata media ducia de empresas pon enriba da mesa unha cuestión de fondo: como reter o talento científico dentro das estruturas públicas? A sanidade galega, como a española e europea, enfróntase a unha competencia feroz polos perfís máis cualificados, que a miúdo atopan mellores oportunidades no sector privado ou no estranxeiro. Sen unha carreira profesional definida e cunha financiación moitas veces insuficiente para investigar a longo prazo, o atractivo dos institutos sanitarios pode verse comprometido.

En Galicia, a coordinación da investigación sanitaria recae nunha axencia autonómica. O reto non é menor: precisa crear un ecosistema capaz de atraer, pero sobre todo de fidelizar a quen innova. Abonda con ofrecer contratos temporais ou incentivos puntuais? A experiencia doutras comunidades e países apunta á importancia de ofrecer traxectorias profesionais recoñecidas, estabilidade e posibilidades reais de desenvolvemento para que os investigadores non busquen outros horizontes.

Da patente ao mercado: a longa viaxe da innovación médica

O Sergas aspira a que a investigación sanitaria deixe de ser un esforzo meramente académico e se traduza en solucións reais para pacientes e profesionais. A creación de empresas —spin-offs— representa unha vía para que os achados científicos cheguen ao mercado, aínda que o proceso está lonxe de ser sinxelo: rexistrar patentes é só o primeiro paso dun camiño que require investimento, xestión e capacidade para asumir riscos.

En España, a transferencia tecnolóxica tradicionalmente foi un dos puntos febles do sistema. Moitas patentes quedan nos caixóns, incapaces de superar a barreira da comercialización e da adopción clínica. O impulso anunciado polo Sergas inscríbese nun contexto europeo onde se anima ás institucións públicas a desempeñar un papel máis activo na creación de valor económico a partir do coñecemento. Pero a pregunta segue a ser: están as estruturas actuais preparadas para acompañar aos investigadores nese traxecto empresarial?

Comparativa nacional e aprendizaxes internacionais

O desafío galego non é único. Comunidades como Cataluña ou Madrid lograron crear polos biomédicos que atraen investimentos e talento, apoiados nunha estratexia a longo prazo e nunha alianza constante entre administración, universidade e empresa. A nivel internacional, países como Israel ou Estados Unidos converteron a transferencia tecnolóxica nun dos seus motores de desenvolvemento. Porén, estes exemplos amosan que os resultados non chegan da noite para a mañá e que o éxito depende tanto da calidade da ciencia como da existencia dun entorno que facilite o emprendemento.

En Galicia, a pesar dos esforzos, a distancia respecto destes modelos aínda é evidente. A creación de varias empresas en catro anos sería un avance, pero expón interrogantes sobre a sustentabilidade e o impacto real destas iniciativas: conseguirán as novas empresas sobrevivir e medrar máis alá da súa fase inicial? Contarán co apoio financeiro e normativo necesario para competir en mercados globais?