Isidra Cobos, auxiliar de enfermaria de 66 anos que vive en San Pedro de Alcántara, traballa a diario en tres domicilios para atender a persoas dependentes e pediu unha reducción de xornada porque o seu sector non contempla a prexubilación para postos que, asegura, resultan moi esixentes. A petición chega nun momento en que o sistema de atención á dependencia arrastra listas de agarda e prestacións que moitas familias consideran insuficientes. O caso fíxose público nunha crónica datada o 13 de marzo de 2026 en Madrid, que subliña a frustración de traballadoras veteranas que queren retirarse antes por razóns físicas e psicolóxicas. A experiencia de Cobos pon de relevo as tensións entre vocación, condicións laborais e necesidades do sistema.

Con case catro décadas dedicadas ao coidado a domicilio, Isidra explica que elixiu este traballo a pesares dos baixos salarios e do esforzo que supón desprazarse de casa en casa, porque lle permite ofrecer unha atención máis personalizada que a dunha residencia. A súa rutina diaria comeza á primeira hora da mañá e combina tarefas de hixiene, apoio na mobilidade e compañía, ademais de colaborar con familias esgotadas pola atención continuada dun enfermo. Aínda que goza do seu labor e considérao gratificante, recoñece que a fatiga acumulada levouna a solicitar medidas que lle permitan compatibilizar a súa saúde co traballo.

A xornada de Cobos arrinca ás oito, cando acode ao primeiro domicilio para asear a unha persoa e preparala para o seu traslado a un centro de día; ás 9:30 atende a outro usuario e ata as 12:00 permanece con el na súa casa; pola tarde completa outras dúas horas nun terceiro fogar. Entre os seus usuarios figura Jorge Macías, tamén de 66 anos, que leva dous anos en cadeira de rodas por unha artrose severa e dependente para a maioría das actividades básicas. O coidado a domicilio obriga a profesionais como Isidra a organizarse ao minuto para cubrir necesidades moi concretas en tempos escasos, o que complica conciliar o esforzo físico coa idade avanzada.

CONTENIDO PATROCINADO

Salado Golf & Beach Resort

Descubre la oportunidad de inversión más exclusiva del Caribe. Villas de lujo con retorno garantizado del 12% anual en Punta Cana.

Conoce más →

O caso de Jorge reflicte a outra cara do problema: tardou dous anos en obter a axuda do sistema de dependencia pese á súa limitada mobilidade, un atraso que, segundo o seu entorno, condicionou gravemente a súa calidade de vida. A intervención do seu auxiliar cambiou rutinas e aliviou á familia, que describe o servizo como indispensable para manter ao usuario no seu fogar con dignidade. A espera para acceder a prestacións e asistencia, e a insuficiencia de recursos para algunhas prestacións, aparecen repetidamente nos testemuños recollidos por profesionais e familiares.

A reivindicación central de Isidra e de moitas compañeiras do sector é poder acceder a unha prexubilación que recoñeza a dureza física e emocional do traballo. Sinala que atender pacientes con alta dependencia esixe esforzo constante: erguer, mobilizar, asear e acompañar persoas con patoloxías crónicas somete ao coidador a un desgaste acumulado que se agrava coa idade. Por iso demanda que as administracións nacional e autonómicas estuden fórmulas que permitan unha saída ordenada do mercado laboral antes da xubilación ordinaria.

O sector da axuda a domicilio enfronta, ademais, dificultades para atraer e reter persoal cualificado: a formación específica que se require contrasta con retribucións que moitos consideran insuficientes, e a natureza itinerante do traballo —ir de fogar en fogar— complica aínda máis a estabilidade laboral. Asociacións profesionais e sindicatos viñeron alertando sobre a necesidade de mellorar condicións, salarios e recursos para ofrecer unha atención de calidade e preservar a saúde de quen a prestan. Sen medidas de fondo, advirten, a sustentabilidade do servizo queda en risco.

Para as familias, a atención domiciliaria representa unha alternativa máis humana e adaptada á vida do doente fronte aos centros residenciais, pero o seu custo social vese ampliado por listas de agarda e trámites burocráticos. O relato de quen agarda por unha praza ou por unha prestación pon de manifesto o impacto que ten a lentitude do sistema na vida cotiá: perda de independencia, sobrecarga de coidadores informais e deterioro do benestar xeral. Profesionais como Isidra intentan compensar esas carencias con compromiso persoal, pero recoñecen que a entrega individual non pode substituír unha política pública sólida.

Na opinión de traballadores e familiares consultados, a solución pasa por un paquete de medidas que inclúa maior financiación, formación continuada, melloras salariais e a consideración de fórmulas de xubilación anticipada en postos de alta esixencia física. Mentres tanto, Isidra segue acudindo aos seus tres domicilios porque, afirma, satisfáalle axudar, aínda que teme que o modelo actual non sexa sostible para as xeracións próximas. O seu caso é un aviso: sen cambios nas políticas de dependencia, o sistema seguirá dependendo máis do altruismo que dunha estrutura profesional robusta.