A atención primaria galega avanza pese ás dificultades para atraer médicos

Un reto persistente: garantir a cobertura sanitaria en toda Galicia

En Galicia, conseguir que todos os centros de saúde conten co persoal médico necesario converteuse nunha tarefa cada vez máis complexa. A última nova sobre a incorporación de 67 novos médicos de familia, tras un proceso adicional motivado por prazas vacantes nun concurso-oposición previo, é un reflexo dese desafío estrutural. Detrás do dato, latex unha pregunta de fondo: como pode o sistema público de saúde asegurar a atención primaria en todas as zonas, especialmente naquelas onde cubrir o posto convértese nunha misión case imposible?

O contexto: concursos e vacantes, unha realidade que se repite

A sanidade galega, igual que a doutras comunidades, enfróntase desde hai anos á escaseza de profesionais dispostos a ocupar prazas en determinados destinos, sobre todo en áreas rurais e menos poboadas. Os concursos para a provisión de prazas, aínda que resultan exitosos en termos de participación, deixan a miúdo un número considerable de postos sen cubrir. Esta situación non é nova nin exclusiva de Galicia, pero si urxe buscar solucións adaptadas á especificidade do territorio e ao perfil dos profesionais novos.

O recente proceso, culminado coa selección de 67 novos médicos, ilustra como as administracións sanitarias deben recorrer a mecanismos extraordinarios para evitar que os centros de saúde permanezan desatendidos. Aínda que estes reforzos contribúen a aliviar a presión na atención primaria, o problema de fondo persiste: a oferta de prazas non sempre se corresponde coas expectativas vitais e profesionais de quen remata a especialidade en Medicina de Familia.

Territorios rurais: a fenda que non se pecha

Boa parte dos novos destinos que poderán elixir os médicos incorporados atópanse en concellos rurais. Este dato pon enriba da mesa un debate de longo percorrido: a dificultade de atraer e reter persoal sanitario no interior e nas zonas menos urbanizadas. Por que tantos facultativos descartan estas opcións? As condicións laborais, a distancia dos grandes núcleos e, en ocasións, a sobrecarga asistencial son factores que pesan na decisión dos profesionais.

De feito, a cobertura desigual de prazas médicas ten consecuencias directas na calidade da atención e na percepción que teñen os cidadáns sobre a equidade do sistema de saúde. Ninguén cuestiona que a atención primaria é a columna vertebral do sistema, pero a realidade demostra que garantir a súa universalidade require algo máis que convocatorias de emprego: incentivos, flexibilidade e unha visión integral do desenvolvemento socioeconómico do rural.

Solucións en debate: abonda o sistema actual de selección?

Os concursos-oposición, previstos para asignar prazas de xeito obxectivo e transparente, vense superados pola dificultade de cubrir determinadas vacantes. A pesar dos esforzos por reactivar procesos selectivos e recrutar profesionais, queda en evidencia que o modelo precisa adaptacións. Algúns expertos propoñen incentivos económicos, melloras na conciliación laboral ou a promoción da formación continuada como fórmulas para facer máis atractiva a atención primaria en lugares afastados dos focos urbanos.

O debate amplíase cando se considera o impacto das xubilacións e a retirada dunha xeración numerosa de médicos, fenómeno que se acelerou nos últimos anos. En consecuencia, a presión sobre os servizos de atención primaria aumenta e obriga a acelerar a procura de solucións creativas, tanto na xestión de recursos humanos como na organización asistencial.