A Borriquiña, termómetro cívico da Vigo que quere verse

Unha tradición relixiosa que tamén fala de cidade

Hai actos que, máis alá do seu significado espiritual, funcionan como un espello colectivo. A procesión da Borriquiña en Vigo é un deles. Cada Domingo de Ramos, cando comeza a Semana Santa, o centro urbano deixa por unhas horas o ritmo de compras, présas e tráfico para converterse nun punto de encontro. Non é un detalle menor: en tempos de axendas fragmentadas, conseguir que milleiros de persoas compartan espazo e tempo xa é, en si mesmo, unha noticia de interese público.

A clave non está só no rito, senón no que representa para unha parte ampla da cidadanía: continuidade, pertenza e memoria común. Nunha cidade marcada pola mobilidade laboral, os cambios demográficos e a vida acelerada, este tipo de celebracións ofrece algo escaso: unha secuencia recoñecible que se repite cada ano e axuda a ordenar o calendario social. Cantos costumes poden dicir hoxe o mesmo?

O acto relixioso, coa bendición de palmas e ramas no pleno corazón de Vigo, mantén ademais un compoñente simbólico potente. A imaxe de familias enteiras ocupando rúas céntricas lembra que o espazo público non serve só para circular, consumir ou protestar, senón tamén para compartir tradicións. Esa ocupación cívica, pacífica e transversal merece unha lectura máis ampla que a mera crónica de asistencia.

O relevo xeracional non se decreta: practícase

Unha das cuestións de fondo que xorden cada ano nesta celebración é a transmisión entre idades. En moitos fogares vigueses, a cita do Domingo de Ramos mantense como costume familiar: quen acudía de pequeno volve agora con fillos ou netos. Ese xesto, aparentemente sinxelo, ten valor cultural. Non se trata dunha herdanza automática, senón dunha decisión que se renova en cada xeración.

“Pódese vivir con máis ou menos fe, pero para moitas familias é unha maneira de seguir conectadas”, explica unha veciña que acode cada ano ao percorrido.

A escena resulta significativa nun contexto onde boa parte da socialización ocorre en pantallas e en formatos individuais. Fronte a iso, a rúa recupera protagonismo e a experiencia compartida adquire peso. Non todo o mundo interpreta o día desde a mesma ollada relixiosa, e aí radica precisamente o seu interese contemporáneo: conviven quen acoden por convicción espiritual, quen o fan por tradición e quen o entenden como patrimonio local.

Noutros termos, a Borriquiña ofrece unha lección útil para calquera administración e para calquera comunidade: a identidade colectiva sostense mellor cando non se encerra en compartimentos. O popular, o crente e o veciñal poden coexistir sen cancelarse entre si. Ese equilibrio, lonxe de ser anecdótico, fala de madurez social.

O centro como escenario de convivencia (e de xestión)

Cando un evento reúne a centos de persoas de idades moi distintas, tamén afloran desafíos prácticos que forman parte do interese xeral. Seguridade, mobilidade peonil, limpeza, accesibilidade para maiores e menores, coordinación de percorridos e resposta ante incidencias: todo iso conta. As celebracións públicas non son só emoción; tamén son organización.

E aí aparece outro debate relevante. Vigo, como tantas cidades, discute con frecuencia como usar as súas prazas e rúas principais. A Borriquiña introduce unha resposta concreta: o centro pode funcionar como lugar de convivencia interxeracional, sempre que exista unha planificación seria. A presenza de familias enteiras nun ambiente tranquilo demostra que os espazos urbanos non están condenados á polarización entre lecer nocturno e circulación comercial.