sábado, 28 de marzo de 2026 | Galicia, España
ÚLTIMA HORA Ampliar os horários: ¿solución real ou parche para unha atención primaria ao límite?
Galego Castelán

A crise do leite vese mellor na estrada que nas cifras oficiais

A crise do leite vese mellor na estrada que nas cifras oficiais

Protestas recentes en Galicia son síntoma dun conflito estrutural

Que as explotacións familiares saian a cortar rutas e poñer en xaque a loxística rexional non é un feito illado: é a manifestación visible dunha tensión económica que se arrastra desde hai anos. As mobilizacións do sector lácteo en Galicia, que incluíron cortes de vías e accións contra transportes de leite procedente do estranxeiro, deberían leerse menos como episodios de rabia puntual e máis como unha chamada de atención sobre fallos profundos na cadea de valor.

De inmediato, estas accións procuran presionar para que se reverta a caída do prezo que reciben as granxas polo leite cru. Pero a cuestión vai máis alá do prezo por litro: afecta á viabilidade do medio rural, ao mantemento do emprego directo e indirecto e á sostibilidade dun modelo productivo que configura boa parte da paisaxe agraria da comunidade.

«Se non se revisan as regras do xogo, moitos deixarán de producir», di un representante do sector.

Que hai detrás das protestas?

Converxen varios factores. Por unha banda, a presión dos destinos comerciais: a competencia de remitentes transfronteirizos e a negociación na orixe con grandes industrias e distribuidores reduce a cotización que chega ao gandeiro. Por outra banda, a estrutura interna da cadea —con concentracións na transformación e no comercio— reduce a marxe de manobra das explotacións familiares.

Ademais, cambios normativos, fluctuacións nos custos de alimentación e enerxía, e o exceso de oferta en determinados momentos do ano multiplican a vulnerabilidade. Cando o marxe bruto se reduce, os investimentos pendentes —melloras en benestar animal, modernización das instalacións ou cumprimento de estándares ambientais— quedan aprazados, agravando o deterioro productivo.

Impactos máis alá da protesta

O efecto directo destas mobilizacións tradúcese en trastornos loxísticos e en custos para administracións locais e empresas de transporte, pero tamén abre debates éticos e legais. O desperdicio deliberado de produto, ademais de ser un síntoma do conflito, plantea problemas de xestión de residuos e de contaminación se non se xestiona correctamente, e expón a quen actúa a posibles sancións administrativas ou penais.

Dende a óptica social, os peches de estradas e as imaxes de mercadoría derramada tensionan a opinión pública e poden erosionar a complicidade cidadá coa causa dos produtores, a pesar da simpatía pola súa precariedade económica. A cuestión é se a protesta directa consegue traducirse en medidas estruturais que eviten a repetición de episodios similares.

Paralelos e leccións en Europa

As mobilizacións leiteiras non son exclusivas de Galicia. Noutras rexións europeas, agricultores recorreron a bloqueos e a campañas mediáticas para forzar a negociación colectiva, a transparencia dos contratos e a implantación de prezos de referencia que cubran custos. Algunhas experiencias apuntan a solucións mixtas: marcos de negociación obrigatoria entre produción e transformación; mecanismos temporais de intervención pública para absorver excedentes; políticas que incentiven o consumo local e a trazabilidade real.

A retirada das cotas lácteas hai anos deixou maior dependencia da lei do mercado e menos ferramentas para estabilizar prezos. Agora, con mercados globalizados e cadeas de subministración moi integradas, recuperar a capacidade de negociación colectiva resulta clave para que o elo primario non siga perdendo terreo.

Posibles saídas e responsabilidades

Entre as medidas que a opinión pública e os dirixentes poderían considerar están:

P

Pablo Rivas

Periodista deportivo con amplia experiencia en la cobertura del fútbol y deporte gallego. Redactor de la sección de Deportes.

🇪🇸 Castellano