Un mercado con luces e sombras
Galicia afronta unha dicotomía crecente: as cifras de afiliación á Seguridade Social marcan unha lixeira recuperación e a economía rexional prepárase para a tempada turística, pero en paralelo mantense unha bolsa de desemprego concentrada en persoas maiores de 55 anos. Que aproximadamente o 33 % das persoas que buscan traballo pertenzan a ese tramo de idade plantea interrogantes que van máis aló da estatística: afectan á sostenibilidade social, á xestión do talento e ás políticas públicas.
O que din os números
Na primeira quincena de marzo rexistráronse en Galicia algo máis de 1,09 millóns de cotizantes na Seguridade Social, con un incremento de varios milleiros respecto do mes anterior. É un dato positivo para o emprego, pero a mellora global oculta diferenzas por idade: o colectivo de maiores de 55 anos reduciu o seu desemprego menos que a media desde antes da pandemia —un axuste moderado fronte a unha caída máis pronunciada do paro total—. Esa diverxencia explica por que a recuperación económica non se traduce automaticamente en oportunidades para todos os grupos.
Por que importa
Unha alta proporción de persoas desempregadas en idades avanzadas ten efectos prácticos e políticos. En primeiro lugar, dificulta a renovación de carreiras profesionais e obriga a repensar a formación continua: moitos postos novos esixen competencias dixitais ou adaptacións que o mercado non sempre ofrece a quen leva décadas nun sector.
En segundo lugar, a persistencia do desemprego nesa franxa aumenta a presión sobre as prestacións sociais e adianta a discusión sobre a sustentabilidade dos sistemas de pensións. Se non se facilita a reincorporación ou a recolocación, unha parte importante da poboación activa podería chegar á xubilación con buratos ocupacionais ou ingresos reducidos.
¿É cuestión de capacidade ou de prexuízos?
Detrás do dato hai múltiples causas: rigideces na oferta de emprego, desaxustes entre a experiencia e as esixencias tecnolóxicas, ou incentivos que nalgúns casos penalizan a contratación de perfís sénior. Pero tamén existe un compoñente cultural: o rexeitamento a contratar por motivos de idade —coñecido en debates públicos como discriminación por idade— segue presente en moitos sectores.
«Non se trata só de abrir prazas, senón de adaptar os itinerarios para que a experiencia sume en lugar de quedar obsoleta», apunta un experto en políticas de emprego.
O que se probou noutros contextos
En distintas comunidades e países europeos, as políticas que mellor funcionaron combinan formación específica para a reconversión, incentivos á contratación temporalmente ligadas a programas de mentoría interxeracional e campañas para combater estereotipos nas empresas. Nalgúns casos, a subvención de salarios durante períodos de posta ao día ou a financiación de cursos prácticos facilitou a transición de traballadores maduros cara a sectores en crecemento, como os servizos vinculados ao turismo ou a economía dixital.
Medidas con impacto directo
En Galicia, reforzar a formación ao longo da vida, facilitar a mobilidade entre sectores e deseñar incentivos á contratación sénior poderían reducir a fenda. Tamén resultarían útiles políticas que promovan a flexibilidade contractual e xornadas adaptadas, así como a posta en marcha de programas público-privados que certificasen competencias adquiridas fóra do emprego formal.
As administracións poden intervir desde varias palancas: programas activos de emprego específicos para maiores de 55 anos, colaboración con cámaras e patronais para identificar nichos de demanda, e campañas informativas que desacrediten estereotipos sobre produtividade e adaptabilidade por idade.
Un asunto de interese público
A presenza t
