Esta Semana Santa comeza unha tempada clave para os negocios de praia en Galicia, pero moitos propietarios encaran os meses de apertura coa incerteza pola escaseza de persoal. Entre A Mariña e a ría de Noia, os hostaleiros repiten o mesmo diagnóstico: hai quen non pode contratar fóra porque non hai onde aloxar aos traballadores, e o traballo estacional xa non atrae aos mozos que antaño enchían as plantillas veraniegas.
Dificultades cotiás nos postos de traballo
Diego López, que rexenta o chiringuito Playa Os Castros fronte ao areal homónimo e a un paso de As Catedrais, prepara a apertura coa experiencia de catorce campañas seguidas. Con todo, recoñece que o reto principal non é a cociña —o propio encárgase do polbo, churrasco e sardiñas— senón cubrir o resto de funcións que fan funcionar un local fronte ao mar. «O tema do persoal é difícil», admite; e remata cunha crúa constatación: se atopan algo máis estable, aínda que pague menos fóra de tempada, moitos optan por esa seguridade.
O problema non é menor: en establecementos como o chiringuito As Furnas, en Porto do Son, a plantilla de arranque rolda os seis empregados —»a maioría, xa coñecidos doutros anos», di o seu propietario, Manuel Tomé— e espérase ampliar ata dez en pleno verán. Pero a cociña, como en outros sitios, é a gran asignatura pendente. «Cando abramos esta semana teremos que tirar entre a miña muller e máis eu», recoñece Tomé; previsións que poñen en evidencia como o esforzo recae sobre parellas e familias empresarias.
A temporalidade agrava a rotación. Os contratos estacionais e as semanas de alta demanda sórtense con ofertas máis estables no interior, na construción ou na industria local, e moitos traballadores prefiren continuidade a picos retributivos. Ademais, o absentismo entre os empregados que permanecen en plantilla preocupa: non é unha queixa illada senón unha percepción compartida por axentes turísticos e hostaleiros.
«O persoal ten que ser do entorno, porque aquí non tes maneira de ofrecerlles aloxamento»,
A frase anterior, pronunciada por Diego López, sintetiza a outra gran barreira: a vivenda. En zonas costeiras con demanda estival, a oferta de pisos ou habitacións é escasa e cara; non poucos establecementos carecen de recursos para proporcionar un aloxamento digno a quen veñen traballar só catro meses. O boca a boca, que situou A Mariña no mapa turístico, multiplicou visitantes, pero non trouxo solución ao parque de vivendas temporais.
Normativa, control e cambios no perfil laboral
Nos últimos meses xurdiron novidades normativas que permiten a certos negocios abrir de forma ininterrompida desde Semana Santa ata o 31 de outubro, unha fiestra maior que en anos previos. Non obstante, as autorizacións e concesións municipais seguen marcando o calendario. É o caso do chiringuito que xestiona José Luis Falcón: un dos seus locais non poderá arrancar porque depende dunha concesión municipal aínda sen licitar, e o outro agardará a San Xoán para abrir cando a afluencia de bañistas sexa máis fiable.
A Xunta, pola súa banda, intensificou os controis sobre os establecementos a pé de praia, un movemento que recibe eloxios no sector profesional. Desde o Clúster Turismo de Galicia sinalan que prefiren que os negocios operen dados de alta e dentro de uns estándares de calidade que, ademais, protexen a imaxe da Comunidade. «Todo o que aumente a calidade e a boa imaxe da comunidade é bo», resumen, e engaden que a fiscalización pode obrigar a que negocios informais ou precarizados reestruturen a súa oferta.
O perfil laboral de quen traballaba nos chiringuitos tamén cambiou. Antaño, os estudia
