A xestión urbanística galega ante o reto de reforzar a súa lideranza técnica

A importancia da inspección urbanística na protección territorial

O control sobre o uso do solo e a legalidade das construcións é unha das funcións máis delicadas para calquera administración. En Galicia, onde a presión urbanística sobre o litoral e o medio rural foi obxecto de debate durante décadas, a capacidade de supervisión converteuse nun asunto estratéxico máis alá dos despachos da Xunta. As decisións que se toman nos servizos provinciais de inspección urbanística impactan directamente na protección do patrimonio natural, o desenvolvemento sostible e o propio modelo de territorio.

Unha estrutura administrativa baixo presión

A pesar do papel fundamental que ten a inspección na defensa da legalidade urbanística, a administración galega enfróntase actualmente a unha encrucillada para cubrir os postos de liderado das súas unidades de vixilancia. Non resulta doado reunir perfís coa cualificación e o coñecemento especializado necesarios dentro do propio cadro de persoal autonómico. Esta situación pon de relevo unha paradoxa: nun momento no que o control sobre as irregularidades no urbanismo é máis necesario ca nunca, a estrutura interna amosa fendas na súa capacidade de atraer e reter talento funcional para dirixir estes servizos.

Reclutar fóra: ¿solución momentánea ou síntoma dun problema estrutural?

A apertura a incorporar profesionais procedentes doutras administracións, tanto estatais coma locais, é unha posibilidade que a Xunta valora como vía para reforzar os seus equipos. Porén, esta medida suscita interrogantes de fondo. ¿Trátase dun parche puntual ou dun reflexo de problemas persistentes na promoción e formación do persoal propio? A mobilidade interadministrativa pode aportar experiencia e novas perspectivas, pero tamén pode sinalar unha dificultade na planificación de recursos humanos a longo prazo.

Comparativa con outros ámbitos e administracións

O desafío de atopar persoal cualificado non é exclusivo do ámbito urbanístico galego. Outras comunidades autónomas tiveron que adaptar os seus sistemas de selección e promoción para atraer perfís técnicos altamente demandados. Por exemplo, sectores como a sanidade ou a enxeñaría pública recorreron a concursos abertos e colaboracións con outras entidades para paliar déficits semellantes. No caso da inspección urbanística, a combinación de coñecementos xurídicos e técnicos fai que estes postos sexan especialmente complexos de cubrir.

Consecuencias para a planificación territorial e a confianza cidadá

A incapacidade para cubrir postos clave na inspección urbanística pode ter efectos visibles e outros máis sutís. Por unha banda, ralentiza os procedementos de control e a tramitación de expedientes, o que pode traducirse nun menor ritmo na corrección de infraccións ou na prevención de novas irregularidades. Por outra, pode erosionar a percepción de imparcialidade e eficacia das institucións públicas, nun ámbito onde a transparencia é esencial para combater a desconfianza e a percepción de impunidade.

¿Como fortalecer o atractivo do sector público fronte a estes retos?

Esta conxuntura abre o debate sobre a necesidade de repensar as vías de acceso, formación e promoción dentro da función pública. ¿Deberían deseñarse programas específicos para formar a inspectores urbanísticos? ¿Resulta suficiente a actual oferta de emprego público, ou é necesario mellorar as condicións profesionais, salariais e de recoñecemento? Se o sector privado logra captar os mellores perfís polos seus incentivos, a administración debe buscar fórmulas para non quedar rezagada neste terreo crucial.