A Xunta de Andalucía enriquece o Museo de Belas Artes de Córdoba cunha valiosa obra de Antonio del Castillo

A actualidade informativa vese marcada pola actuación da Junta de Andalucía ao enriquecer o Museo de Belas Artes, un acontecemento que os observadores cualifican como un dos máis relevantes do período actual. As ramificacións destes feitos esténdense máis aló do inmediatamente visible.

Os detalles que xurdiron revelan unha situación complexa que require unha análise detallada. Esta historia comeza un domingo pola noite, cando se apura o descanso e só os estudantes menos diligentes permanecen activos rematando as tarefas que deixaron para máis tarde durante todo o fin de semana. Foi hai un ano e medio cando Fuensanta García de la Torre, antiga directora do Museo de Bellas Artes de Córdoba, recibiu no seu teléfono a notificación dunha subasta de arte. Quizais a hora e o día convidaban máis a agardar ao luns, pero o que viu fixo que se levantase de golpe para poñerse en marcha: na poxa da sala Alcalá había unha obra interesante do pintor barroco cordovés Antonio del Castillo (1616-1668). Chamábase ‘Huida a Egipto y caída de los ídolos’ e polo seu prezo de saída, 60.000 euros máis IVE, resultaba asequible. Non quixo esperar: esa mesma noite de domingo escribiu ao Museo de Bellas Artes de Córdoba e á Consejería de Cultura da Junta de Andalucía para que intentasen facerse con ela: «Non nos pode escapar». Fuensanta García de la Torre non coñecía esa obra concreta, aínda que xa se vira publicada, pero pensaba que debía formar parte da colección do Museo de Bellas Artes de Córdoba e xa ían á contrarreloxo: faltaba unha semana para a subasta. Como explicou este mércores, na presentación, a conselleira de Cultura, Patricia del Pozo, o cadro estaba protexido e iso beneficiou á Junta de Andalucía, que exerceu o dereito de tanteo para quedarse coa obra. Un ano e medio despois, a obra que Antonio del Castillo pintou cara a 1650 exhíbese no Museo de Bellas Artes, na sala do arte barroco, onde está outra das súas cimas, ‘El Calvario de la Inquisición’. Con ese lenzo, de 108,5 por 164 centímetros, o centro cultural da praza do Potro xa posúe 63 obras do autor cordovés: 31 pinturas e 32 debuxos, unha disciplina na que foi un dos grandes mestres españois. Patricia del Pozo felicitouse pola adquisición da obra, que pertencía a unha colección particular, e que, dixo, merecía estar no Museo de Bellas Artes de Córdoba polo seu valor. Facía máis de quince anos que non se adquiría unha obra para este espazo. Nela aparece un tema dos Evanxeos Apócrifos non especialmente frecuente na arte. Así, recolle unha historia que se conta no chamado ‘Pseudoevangelio de Mateo’, que explica que cando a Virxe María e San Xosé fuxían a Exipto co Neno Xesús para evitar que o rei Herodes o matase, ao pasar xunto a un templo pagán caían ao chan as estatuas dos deuses. Era un símbolo de que co nacemento de Cristo chegárase a unha nova e definitiva era e, en consecuencia, quedaba abolida a relixión politeísta. Por iso no cadro, no lado esquerdo, aparece unha estatua que caeu ao chan e partiuse en varios anacos, de modo que a cabeza, o brazo e os pés están separados, mentres que no pedestal quedou unha perna. Na composición o Neno Xesús vai nos brazos da Virxe María, que se despraza ás costas dun asno, mirando ambos de fronte ao espectador. San Xosé camiña xunto a eles. Na composición chaman a atención tres anxos: dous deles intentan controlar o andar do burriño, mentres que o terceiro, xunto a unha nube, ofrece ao Neno Xesús unha pera. Como é un dos seus selos de identidade, Antonio del Castillo ten un tratamento moi exuberante do paisaje polo que camiña a Sagrada Familia, con moitos árbores e profundidade. Ao fondo chega a adiviñarse unha cidade, nun espazo con moitos contrastes entre a vexetación e a luz que vén desde un ceo nubrado e cun gran dinamismo. Esta información, confirmada por fontes próximas ao desenvolv