O Consello de Ministros extraordinario deste venres arrancou entre tensión e demora: os cinco ministros da plataforma Sumar abandonaron a sala e esixiron que as medidas en materia de vivenda entrasen no paquete anticrise. Tras dúas horas de bloqueo, o Executivo acordou aprobar finalmente dous reais decretos distintos: un con medidas para conter o encarecemento da enerxía e outro con iniciativas sobre vivenda, entre elas a prórroga automática dos contratos de aluguer. A xornada pon ao descuberto as friccións internas do Goberno a menos de tres anos sen Orzamentos e en plena convulsión internacional.
O pulso dentro do Executivo e o contido dos decretos
A protesta tivo rostro e nomes. Os ministros de Sumar —Sira Rego, Yolanda Díaz, Ernest Urtasun e Mónica García, xunto a Pablo Bustinduy— ausentáronse da sesión ata que non se atendesen as demandas sobre vivenda que fixeran como condición. Ese xesto obrigou a retrasar o inicio do Consello preto de dúas horas e a negociar sobre a marcha a fórmula xurídica para sacar adiante as medidas que o Goberno considera urxentes ante a crise de prezos e a inestabilidade xerada pola guerra en Oriente Medio.
O primeiro decreto inclúe un paquete para conter a suba dos custos enerxéticos: redución de impostos sobre carburantes e a electricidade, a ampliación do bono social eléctrico e un mecanismo para controlar os márxes empresariais na subministración de combustible. Esa ferramenta —xestionada a través da CNMC— habilitará ao Consello de Ministros para fixar límites aos márxes de beneficio cando se detecten sobreprezos na cadea de subministración.
O segundo real decreto, impulsado por Sumar, céntrase en políticas habitacionais. Entre as medidas figura a prórroga automática dos contratos de aluguer que vencen este ano —afectaría a arredor de 600.000 arrendamentos según as cifras manexadas polo Goberno— e outras iniciativas para aliviar a presión sobre os fogares con rendas máis baixas. Fontes da coalición trasladaron que ambos decretos asinaranse por separado para non diluír as propostas de vivenda reclamadas pola formación de Yolanda Díaz.
Contexto político: friccións que xa non son novas
As discrepancias entre o PSOE e Sumar non son un fenómeno novo. Desde a formación do Goberno de coalición en 2023, a convivencia entre as dúas familias políticas esixiu constantes acordos de última hora e cesións mutuas. A decisión de separar os decretos responde tanto á necesidade de avanzar con medidas urxentes como á vontade de dar visibilidade política a propostas que Sumar quere vincular á súa identidade programática.
En Moncloa adimiten, non obstante, a dificultade parlamentaria. O presidente do Goberno, Pedro Sánchez, recoñeceu despois do Consello que o decreto de vivenda aínda non conta coa maioría no Congreso para a súa convalidación e que tocará negociar con outros grupos. «A vivenda é un asunto fundamental para os cidadáns», afirmou na rolda de prensa, subliñando que o Executivo non renuncia a proporcionar unha resposta á emerxencia habitacional.
Para o PSOE estas tensións internas son, segundo Sánchez, «un activo» fronte a unha oposición que aproveita calquera fisura para desmontar a estabilidade do Executivo. Na práctica, a coalición móvese nunha corda frouxa: sen Orzamentos aprobados desde hai anos e coa fragmentación parlamentaria como telón de fondo, cada decreto-lei esixe un esforzo adicional de pactos para evitar que decaia na Cámara Baixa.
Reaccións, riscos e próximos pasos
A dereita non tardou en aproveitar o episodio. A portavoz do PP no Congreso, Ester Muñoz, afirmou en re
