A urxencia dun novo modelo forestal en Galicia tras a devastación de 2025

O paisaxe galego, marcado polo lume: unha chamada de atención

As cicatrices que deixaron os incendios forestais en Galicia durante 2025 percíbense xa como un antes e un despois na historia ambiental da comunidade. Con preto de 119.000 hectáreas calcinadas, o territorio galego situouse no centro do debate europeo sobre a xestión do monte e a preparación ante emerxencias climáticas. Lonxe de limitarse a lamentar os danos, a cuestión clave agora é como abordar unha crise que revela profundas carencias estruturais na protección e ordenación do entorno rural.

Prevención e xestión: máis alá da extinción

Fronte ao aumento da virulencia e extensión dos incendios, as políticas tradicionais de extinción amosaron os seus límites. A realidade é que a loita contra o lume non pode circunscribirse á resposta inmediata. A Comisión Europea subliñou recentemente que a prevención debe ocupar un papel central nas estratexias dos Estados membros, instando ás autoridades galegas e españolas a anticiparse a situacións extremas e a reforzar a resiliencia do territorio.

Isto implica actuacións máis complexas que a mera mobilización de medios en tempada alta: ordenación do territorio, diversificación de especies nos montes, recuperación do mosaico agroforestal, fomento da actividade rural e control efectivo do abandono. O monocultivo forestal, a despoboación e a falta de xestión activa converteron amplas zonas nun polvorín que non se apaga só con hidroavións e brigadas.

Un desafío para Europa: incendios como síntoma dunha transición pendente

O caso galego actúa como un espello para outros territorios do sur de Europa, onde o avance dos incendios forestais interprétase xa como unha consecuencia directa do cambio climático e dun modelo rural en crise. Bruxelas pon o foco na necesidade de revisar as políticas agrarias e forestais, advertindo sobre a tendencia crecente aos grandes lumes concatenados na península ibérica e noutras rexións do Mediterráneo.

É evidente que non se trata só dunha cuestión local: a seguridade, o medio ambiente e a economía de toda a UE están en xogo. A resposta debe ser colectiva, coordinada e ambiciosa, integrando tanto a prevención como a restauración ecolóxica, o apoio ás comunidades rurais e a adaptación a escenarios de risco crecente.

Leccións dunha traxedia: memoria e reconstrución

Os incendios de 2025 deixaron unha pegada inesquecible no territorio e na sociedade galega. Pero tamén serviron de revulsivo para reclamar un cambio de rumbo. A reconstrución tras a traxedia non pode limitarse a reparar danos materiais ou repoboar os montes coas mesmas especies que arderon. É necesario replantexar o modelo produtivo, favorecer o arraigamento da poboación no medio rural e promover prácticas forestais responsables.

Así mesmo, a educación ambiental e a concienciación cidadá revélanse como ferramentas imprescindibles se se quere avanzar cara a unha convivencia máis harmónica co monte. As administracións, pola súa parte, deben reforzar a vixilancia e a planificación integral, evitando caer no ciclo recorrente de emerxencia e esquecemento.

Comparativa con outros episodios históricos

Ao longo das últimas décadas, Galicia viviu numerosos episodios de incendios forestais devastadores, aínda que a magnitude do ocorrido en 2025 marca un punto de inflexión. En anos anteriores, a resposta centrouse en mellorar a coordinación dos servizos de extinción e aumentar os recursos materiais. Porén, a experiencia demostra que, sen un cambio profundo na xestión do territorio, os esforzos resultan insuficientes ante fenómenos cada vez máis extremos e frecuentes.