A Consellería do Mar anunciou este martes un paquete de axudas e convenios para paliar a mortalidade masiva de marisco que afecta a 25 confrarías galegas, principalmente nas Rías Baixas. En total, son arredor de 2.200 mariscadores e mariscadoras os incluidos nas listas iniciais, que poderán recibir unha compensación estimada en torno a 700 euros mensuais de media, segundo os cálculos da conselleira durante un encontro cos pósitos en Santiago.
Que contempla o plan e como se calcularán as compensacións
A Xunta destinará un reforzo orzamentario de 22,7 millóns de euros para o sector este ano. Desa contía, uns 19,2 millóns irán destinados a confrarías e entidades titulares de plans de xestión para a sinatura de convenios bilaterais coa Consellería. Estas alianzas deberán detallar os proxectos de rexeneración e recuperación de bancos marisqueiros, cun calendario de actuacións, vixilancia de áreas, sementas e control de depredadores.
A conselleira, Marta Villaverde, explicou que a compensación será aboada ás confrarías beneficiarias, que á súa vez retribuíran ás persoas mariscadoras polo seu traballo nas tarefas de rexeneración. Villaverde fixo un cálculo orientativo sobre a xornada habitual dunha mariscadora: catro horas diarias durante unha media de 10 a 12 días ao mes —un máximo de 48 horas mensuais—, e trazou a equivalencia económica.
«Se unha persoa traballa ese máximo de 48 horas ao mes, a compensación que se podería dar desde a confraría en base ao convenio sería de uns 700 euros».
A titular do Mar recalcou que estas axudas teñen «carácter retroactivo» dende a suspensión da actividade extractiva e subliñou que non deben ser consideradas simples subvencións, senón medidas orientadas a «recuperar os bancos» e devolverlles produtividade. Aínda así, non se fixou data para os abonos: todo dependerá de que as confrarías interesadas presenten e subscriban os convenios para que entren en vigor e se proceda á financiación.
Antecedentes: o tren de borrascas e a caída da salinidade
O episodio de mortalidade vincúlase directamente co tren de borrascas de xaneiro e febreiro, que provocou unha forte entrada de augas doces nas rías e unha caída da salinidade, condicións que resultan letais para moitos bivalvos. Técnicos da Consellería seguen verificando bancos concretos, polo que a lista de 25 confrarías podería variar a medida que se confirmen os danos precisos en cada banco marisqueiro.
Desde os pósitos, a preocupación é evidente. O presidente das confrarías galegas, José Antonio Pérez Sieira, describiu o panorama como especialmente grave: a pouca vida que aínda quedaba nalgúns fondos «os temporais deste ano acabaron por matar case todo».
«Eu creo que non» —respondeu Pérez Sieira, cando lle preguntaron se vivira un momento peor nos últimos anos—. Engadiu que zonas como Noia e a ría de Arousa presentan fondos especialmente afectados e que a recuperación pode tardar «seis meses ou un ano».
Cómpre lembrar que non é a primeira vez que as rías galegas sofren episodios de mortandade vinculados a condicións meteorolóxicas extremas e cambios nas dinámicas hidrolóxicas. Con todo, a simultaneidade de episodios e a intensidade desta última oleada acenderon as alarmas nun sector que xa arrastra incertezas polo clima e a presión pesqueira.
Dúbidas, trámites e repercusións económicas
O deseño administrativo do paquete plantea preguntas prácticas: a financiación fluirá a través das confrarías, que terán que presentar plans de recuperación con calendarios e actuacións por banco; esas entidades, á súa vez, terán a responsabilidade de compensar ás persoas afectadas.
