Jesús Núñez e a institución que impulsou na súa cidade natal cambiaron a fisonomía cultural de Betanzos desde mediados dos anos oitenta: o Centro Internacional de Estampa Contemporánea (CIEC) naceu entón como proxecto para crear e compartir técnicas de gravado e, catro décadas despois, convértese nun imán para estudantes e artistas que contribúen a fixar poboación e actividade nas Mariñas. O centro ocupa a vivenda familiar no número 2 da rúa Castro e serve tanto de obradoiro e escola como de escaparate dunha colección gráfica en expansión. A ambición inicial —abrir a casa á arte— explica hoxe por que creadores internacionais chegan e, en moitos casos, quedan a vivir na comarca.
Jesús Núñez, nado en 1927, forxou a súa traxectoria académica e artística en Salamanca, Madrid e Berlín antes de establecerse na capital española, onde consolidou a súa carreira creativa. Nos anos oitenta decidiu regresar a Betanzos coa súa muller, Lola Galilea, coa intención de transformar a vivenda familiar nun punto de encontro para a aprendizaxe e a experimentación gráfica. A súa actividade docente e expositiva mantívose intensa ao longo de décadas, e o seu regreso supuxo tamén a transferencia dun proxecto cultural con ambición internacional a un casco histórico relativamente pequeno. A continuidade do proxecto despois do seu falecemento en 2023 é un dos eixes que hoxe manteñen viva a súa herdanza.
O edificio elixido para ese propósito non é menor na historia local: a casa situada na rúa Castro, deseñada polo arquitecto coruñés Rafael González Villar, tivo usos comerciais destacados no pasado, entre eles o centro dos Hijos de A. Núñez e unha sucursal do Banco de España. A súa situación no corazón do Castro de Untia facilitou que o centro se integrase coa vida do casco antigo e atraeu a atención de veciños e visitantes. A materialidade do inmoble, con espazos aptos para obradoiros e exposicións, permitiu convertelo con relativa rapidez nun lugar operativo e recoñecible dentro do mapa cultural galego.
Desde a súa creación, o CIEC desenvolveu unha batería de cursos especializados en estampa contemporánea que viñeron a consolidar a reputación do centro: alumnos dos cinco continentes pasaron polos seus obradoiros, e a presenza continuada de artistas internacionais enriqueceu tanto as prácticas como o catálogo do centro. A colección de obra gráfica que alberga considérase hoxe un dos focos máis destacados do seu xénero na comunidade, e os programas educativos alternan con residencias, exposicións e mesas de traballo abertas ao público. Esa combinación de docencia, produción e exhibición foi clave para que o CIEC non só ensine técnicas senón que xere redes creativas duradeiras.
O efecto en Betanzos foi tangible: a chegada e permanencia de creadores dinamizou barrios e fomentou a aparición de iniciativas paralelas. Algúns proxectos artísticos asentados na comarca, como os estudos que operan en As Cascas e A Ribeira baixo nomes como Vaina e Río Río, son exemplo de profesionais que, tras pasar tempadas vinculados ao CIEC, optaron por estabelecerse na zona atraídos pola calidade de vida e o contorno. Esa permanencia non é unicamente simbólica; incrementa a oferta cultural local, xenera actividade económica vinculada á creación e manteñen vivo o tecido social do casco histórico.
Responsables do centro e axentes culturais locais subliñan que o CIEC funciona como un polo de atracción que rebasa o ámbito estritamente artístico: os obradoiros xeran fluxo de visitantes, achegan contido ao calendario cultural do municipio e alimentan procesos formativos para estudantes e afeccionados. A institución serviu igualmente como plataforma para promover intercambios entre creadores de distintas procede
Únete a la conversación
Regístrate gratis con tu email para comentar en las noticias. Tu opinión importa.