Porta do Sol foi este luns o epicentro dunha das estampas máis esperadas da semana grande de Vigo: uns 2.200 nenos e nenas, procedentes de 50 colexios, desfilando entre tambores e atavíos da época para representar a chamada A Reconquistiña. A cita, tradicional no calendario local, foi recibida polo alcalde e serviu como pistoletazo de saída para os actos que conmemoran a expulsión das tropas francesas de 1809.
A Reconquistiña toma a cidade
A mañá comezou con ruído de caixa e voces infantís na praza. Alumnos e alumnas chegaron congregados en Porta do Sol, moitos ataviados de “vigueses” e outros caracterizados como os «gabachos» de hai dous séculos, con petos, sombreros e bandeiras. A teatralidade non foi só vestiario: os escolares desfilaron con paso marcial e demostraron ter traballado o episodio histórico que conmemoraban, segundo mestres presentes, en obradoiros previos na aula.
Ao saudar o público dende o escenario, Abel Caballero recordou ao dirixente municipal daquela época, Vázquez Varela, e pronunciou unha das súas intervencións máis próximas ao público infantil. En galego, e co ton festivo que adoita empregar nestas datas, lanzou unha mensaxe sobre a dignidade da cidade:
«Vigo non quería ser servo nin escravo de ninguén e moito menos depender de invasores».
O alcalde non desaproveitou a oportunidade para mesturar historia local con guiños a proxectos actuais: reclamou de novo a celebración do Mundial 2030 coa mesma rotundidade coa que adoita presentar as aspiracións da cidade. Despois da entrega de medallas, os escolares desprazáronse ao Berbés onde compartiron unha chocolatada, outro dos momentos de fraternidade que historicamente circundan a festa. As fotografías do acto, asinadas por Pedro Fernández, recollen a mestura de solemnidade e xolgorio que caracteriza a Reconquistiña.
É chamativo o tamaño do operativo loxístico que esixe reunir e tutelar a tantos menores no centro urbano: coordinación cos centros educativos, cortes de tráfico puntuais e dispositivos de seguridade que permiten combinar espectáculo e seguridade. Pais, profesores e voluntarios estiveron presentes na organización, algo que subliña a natureza participativa da celebración.
Memoria, educación e cidade
A Reconquistiña non é só un desfile; é unha lección de historia vivinte. Cada ano, a participación escolar utilízase como ferramenta pedagóxica para transmitir unha narración sobre a identidade viguesa: resistencia fronte á ocupación, orgullo local e a idea de comunidade. Cabe lembrar que a Reconquista consolidouse desde finais do século XX como a festa maior da cidade, co Casco Vello como escenario central e o Berbés como punto de encontro gastronómico e festivo.
Con todo, a dramatización de episodios bélicos tamén convoca reflexións. Historiadores e docentes levan anos debatendo como ensinar o pasado sen caer na simplificación: se se recrea a memoria para cimentar o sentimento de pertenza ou se corre o risco de converter a historia nunha caricatura? En Vigo, a resposta práctica foi equilibrar a representación con actividades didácticas nas aulas, onde se contextualiza a ocupación napoleónica de 1809 e as súas consecuencias para a cidade e a ría.
Desde o punto de vista cultural, a Reconquistiña funciona ademais como un termómetro do civismo local. A implicación de 50 centros escolares demostra que o evento segue gozando de boa saúde institucional e cidadá. Tamén pon de relevo a capacidade de Vigo para mobilizar recursos culturais en torno á súa memoria colectiva, algo que en Galicia ten ecos noutras festas de raigame popular, pero que en Vigo adquire un ton urbano e festivo propio.
