Monte Mero, é a oportunidade de corrixir o rumbo urbanístico da Coruña?

O reto de crear barrios sostibles no século XXI

A expansión urbana cara á área de Monte Mero, prevista para a próxima década, volve poñer enriba da mesa o debate sobre o futuro modelo de cidade na Coruña. A proxección de case 4.400 vivendas e a chegada duns 13.000 residentes non é un simple dato urbanístico: representa un punto de inflexión para unha urbe que medrou nas últimas décadas a golpe de desenvolvementos residenciais e que agora afronta o reto de conxugar accesibilidade, sostibilidade e cohesión social.

¿Pode un novo barrio responder ás carencias do pasado?

A Coruña, como outras cidades galegas, sufriu os efectos dun urbanismo marcado pola presión inmobiliaria e a dispersión de servizos. O caso de Monte Mero expón unha pregunta central: ¿aprenderán as institucións das experiencias previas, nas que a falta de planificación integral xerou bolsas de vivenda desconectadas do tecido urbano e dos equipamentos básicos?

A construción dun barrio dun tamaño equivalente ao dunha pequena cidade galega implica moito máis que erguer bloques de pisos. Supón prever redes de transporte, dotacións educativas, espazos verdes e fórmulas que eviten a segregación social. É neste punto onde os erros do pasado deben converterse en leccións imprescindibles.

A vivenda protexida: ¿solución ou medida insuficiente?

Segundo os datos públicos, o 80% das vivendas proxectadas en Monte Mero terán algún tipo de protección, unha cifra elevada no contexto actual. Porén, cabe preguntarse se esta porcentaxe abonda por si soa para garantir o acceso efectivo á vivenda. As experiencias doutros desenvolvementos recentes amosan que a vivenda protexida non sempre significa prezos accesibles ou integración social se non vai acompañada de políticas de seguimento e control.

Ademais, a proporción de vivenda libre e protexida pode alterar a composición social do barrio, xerando dinámicas que xa se observaron nalgúns ámbitos metropolitanos: concentración de colectivos en función da súa capacidade adquisitiva, desprazamento de habitantes orixinarios e presión sobre os servizos públicos.

Impacto na contorna: mobilidade, servizos e sostibilidade

O futuro barrio de Monte Mero situarase nunha zona limítrofe coa avenida Alfonso Molina, un dos principais accesos á cidade. O previsible incremento de desprazamentos diarios esixe anticipar solucións en mobilidade e transporte público. Se non se actúa con previsión, o resultado podería ser un aumento da conxestión e unha maior dependencia do vehículo privado, xusto o contrario do que esixen os obxectivos climáticos e de calidade de vida.

Por outra banda, a chegada de milleiros de novos habitantes implica unha presión engadida sobre colexios, centros de saúde, instalacións deportivas e espazos verdes. A experiencia demostra que a mera reserva de solo para equipamentos non é suficiente se non se garante a súa posta en marcha efectiva e o seu financiamento a medio e longo prazo.

Desafío de gobernanza: cooperación ou conflicto institucional

A magnitude do proxecto Monte Mero fai imprescindible a colaboración entre administracións. Porén, a historia recente en Galicia revela que a coordinación entre Xunta e concellos non sempre foi fluída en materia urbanística. A definición de competencias, o financiamento de servizos ou a planificación de infraestruturas adoitan ser motivo de desencontro.

Para que Monte Mero non se converta nun novo episodio de desencontros institucionais, será necesario un marco claro de responsabilidades e compromisos, con mecanismos de participación cidadá reais e unha supervisión continuada do impacto social e ambiental.